Kurye kazası aynı zamanda iş kazası kapsamında da değerlendirilebilmektedir. Kazaya karışan kurye 4 farklı tazminat talebinde bulunabilir. Kuryenin maddi tazminat talepleri önceliklidir. Maddi zararlar trafik kazası kapsamında sigorta şirketi tarafından karşılanır.
Kurye kazalarında tazminat süreci, trafik hukuku ve iş hukuku hükümlerinin birlikte değerlendirilmesiyle yürütülür.
Motosikletli kuryeler yoğun trafik, teslimat baskısı ve dar manevra alanı içinde çalıştıkları için kazalar çoğunlukla ciddi yaralanma ile sonuçlanır. Kaza trafik seyri sırasında meydana geldiğinde kusurlu sürücü ve aracın işleteni tazminattan sorumludur. Kaza iş sırasında gerçekleşmişse, olay aynı zamanda iş kazası sayılır ve sosyal güvenlik hakları devreye girer. Bu süreçte tıbbi belgelerin, kaza tutanaklarının ve gelir kayıtlarının eksiksiz toplanması tazminatın kapsamını doğrudan belirler.
Kurye Kazası Tazminat Talepleri Nelerdir?
Kurye kazaları, çoğu zaman trafik akışı içinde gerçekleştiği için öncelikle trafik kazası hükümlerine tabidir. Kusurlu sürücü ve aracın işleteni, maddi ve manevi tazminattan müteselsilen sorumludur; trafik sigortası ise poliçe limiti kadar ödeme yapmakla yükümlüdür. Motosiklet kazası çalışma sırasında meydana gelmişse, kurye kazası aynı zamanda iş kazası niteliği kazanır. Bu durumda iyileşme süresi, geçici ve kalıcı çalışma gücü kaybı, tedavi giderleri ve gelir kaybı hem trafik hukuku hem sosyal güvenlik hükümleri çerçevesinde değerlendirilir.
Kurye için tazminat hesabında temel ölçüt, kazadan önceki gerçek gelir, maluliyet oranı, TRH 2010 yaşam tablosu ve kusur oranıdır. Kazanın niteliğine göre hem sigorta şirketine hem de sorumlulara karşı maddi ve manevi tazminat talep edilir. İş kazası yönü doğarsa, ayrıca SGK gelirleri ve işverenin iş güvenliği yükümlülükleri incelenir.
Motorlu Kurye İş Kazası
Motorlu Kurye İş Kazası
Motorlu kurye, çalışma süresi içinde veya işe bağlı hareket hâlindeyken kazaya uğradığında olay iş kazası olarak kabul edilir. Bu durum, 5510 sayılı Kanun kapsamındadır ve işverenin iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerini doğrudan gündeme getirir. Kaza tespit edilir, SGK’ya 3 iş günü içinde bildirilir ve kurye geçici iş göremezlik ödeneği almaya hak kazanır. Yaralanmanın kalıcı etkisi varsa, sağlık kurulu tarafından maluliyet oranı belirlenir ve buna göre sürekli iş göremezlik geliri bağlanır.
Kurye, aynı olayın trafik yönünden kusurlu sürücü ve araç işletenine karşı maddi ve manevi tazminat davası da açabilir. Yani iş kazası niteliği, trafik kazası kaynaklı tazminat taleplerini ortadan kaldırmaz. İki süreç ayrı işler; SGK’nın yaptığı ödemeler sonradan kusurlu tarafa rücu edilir. Bu nedenle motorlu kurye kazalarında değerlendirme hem SGK hem trafik sigortası yönünden birlikte yapılır.
Trafik Kazasına Karışan Kuryenin Yasal Hakları Nelerdir?
Kurye, trafik kazasında kusurlu olmayan veya kısmen kusurlu olsa bile, maddi ve manevi tazminat talep etme hakkına sahiptir.
Kusur oranı, trafik ekip raporu ve bilirkişi incelemesiyle belirlenir. Kusurlu sürücü ve aracın işleteni tazminattan müteselsilen sorumludur. Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçe limiti kadar ödeme yapmakla yükümlüdür; limit aşımı durumunda kalan zarar doğrudan sorumlulardan talep edilir. Kurye, tedavi masrafları, geçici iş göremezlik dönemindeki gelir kaybı, kalıcı maluliyet oranına göre sürekli iş göremezlik tazminatı ve bakıcı gideri için talepte bulunabilir. Yaralanmanın yaşam düzenini etkilemesi ve mesleki kısıtlama yaratması hâlinde manevi tazminat da istenir.
Kaza çalışma sırasında gerçekleşmişse aynı olay iş kazası niteliği taşır. Bu durumda SGK’ya bildirim yapılır ve geçici iş göremezlik ödeneği ile kalıcı maluliyet gelirine ilişkin süreç ayrıca işler. Ancak SGK tarafından yapılan ödemeler, kuryenin trafik kaynaklı tazminat taleplerini ortadan kaldırmaz. İki süreç birbirini tamamlar ve tazminat hesabı net kazanç, maluliyet oranı ve kusur oranı üzerinden yapılır.
İşçinin SGK ‘dan Talep Edebileceği Yasal Hakları;
- Geçici iş göremezlik ödeneği
- Sürekli iş göremezlik geliri
- Ölüm halinde hak sahiplerine ölüm geliri bağlanması
Kurye Kazası Sigortadan Para Alma Süreci
Sigorta ödeme süreci, başvuru yapıldıktan sonra 15 gün içinde netleşmeyen dosyalarda yargısal yollara taşınır. Ölümlü kazada, başvuru destekten yoksun kalan yakınlar adına yapılır. Cenaze giderleri ve destek hesabı dosyaya eklenir. Sigorta şirketine yapılan başvuru ile temerrüt oluşur. 15 gün içinde ödeme gerçekleşmezse dosya Asliye Ticaret Mahkemesi ya da Sigorta Tahkim Komisyonu yoluna taşınır. Tercih, dosyanın kapsamına ve ispat kolaylığına göre belirlenir.
Yaralanmalı kazada, tedavi süreci ve geçici iş göremezlik belgeleri başvuru dosyasına eklenir. Yaralanmanın kalıcı etkileri iyileşme sürecinin tamamlanmasından sonra belirlenir. Maluliyet oranı kesinleştikten sonra nihai tazminat talep edilir. Sigorta ödemesi eksik veya gecikmişse süreç yine ticaret mahkemesi veya tahkim üzerinden devam eder.
Sadece maddi hasarlı kazada, hasar ekspertiz raporuyla belirlenir ve sigorta onarım ya da değer kaybı ödemesi teklif eder. Teklif gerçeği karşılamıyorsa doğrudan ticaret mahkemesine gidilebilir; hızlı sonuç isteniyorsa tahkim tercih edilir.
Özetle: Başvuru → 15 gün → Eksik veya geciken ödeme varsa ticaret mahkemesi veya tahkim seçeneği değerlendirilir.
| Teminat Türü | Kişi Başına Limit | Kaza Başına Limit | Kapsam Detayı |
|---|---|---|---|
| Maddi Hasar Teminatı | 400.000 TL | 800.000 TL | Karşı tarafa verilen araç hasarı, değer kaybı, kamu malı veya üçüncü şahıs eşya zararlarını kapsar. |
| Sağlık Giderleri Teminatı | 3.600.000 TL | 10.800.000 TL | Kaza sonucu yaralanan kişilerin ilk yardım, muayene, tedavi, ilaç ve hastane masraflarını karşılar. |
| Sakatlanma ve Ölüm Teminatı | 3.600.000 TL | 10.800.000 TL | Vefat halinde geride kalanlara “Destekten Yoksun Kalma Tazminatı”, sakatlık halinde ise “Sürekli İş Göremezlik Tazminatı” ödenir. |
| Bakıcı Gideri Teminatı | 3.600.000 TL* | 10.800.000 TL* | Kişinin başkasının bakımına muhtaç kalacak şekilde sakatlanması durumunda ödenir. (*Sakatlanma teminat limiti içerisinden karşılanır). |
Kurye Kazasında Kusur Değerlendirilmesi Nasıl Hesaplanmaktadır?
Kusur, kaza anındaki tarafların trafik kurallarına uyup uymadığına göre belirlenir. Değerlendirme kaza tespit tutanağı, olay yeri fotoğrafları, kamera görüntüleri ve polis–jandarma raporu üzerinden yapılır. Ardından bilirkişi, tarafların hız, şerit, takip mesafesi, sinyal, kavşak ve geçiş üstünlüğü kurallarına uygun davranıp davranmadığını inceler. Kurye hızlı seyrediyorsa veya koruma ekipmanı eksikse bu durum kusur oranına dahil edilir, ancak yalnızca motosiklet kullanıyor olmak başlı başına kusur sayılmaz.
Kusur oranları genellikle 0, 25, 50, 75 ve 100 üzerinden belirlenir. Kusur oranı doğrudan tazminat tutarına uygulanır; örneğin kuryenin %25 kusuru varsa hesaplanan tazminattan %25 düşülür. Kusur oranı yanlış belirlenmişse, rapora itiraz edilerek yeniden bilirkişi incelemesi talep edilir.
İş kazası gerçekleştiğinde, Sosyal Güvenlik Kurumuna işveren tarafından bilgi verilir. Sonrasında SGK olayın tespiti için ilgili yere müfettişleri gönderir. Sosyal Güvenlik Kurumunun kazayı iş kazası olarak neticelendirmesi için, iş kazasına uğrayan kurye kazası için “tespit davası” açması gerekmektedir. Davada davalı taraf hem SGK hem işveren olacaktır.
Trafik İş Kazasında İşçinin Kusuru
Kusur incelenmesinde izlenmesi gerek sıra;
- Önce zarara sebebiyet veren kusurun “varlığı” saptanır.
- Kusurun varlığı anlaşıldıktan sonra “nedeni” araştırılmalı; hangi davranışın yasalara, hukuka, kurallara aykırı olduğu tespit edilmelidir.
- Kusurlu sayılmanın yasal dayanakları belirtilmelidir.
- Kusur oranı saptaması yapılmalıdır.
Kusur İncelemesi için gerekli belgeler;
- Kaza tutanakları
- Savcılığın soruşturma dosyasındaki belgeler
- Taraf tanıkları
Uygun illiyet bağı açılan tazminat davalarında kusur oranı hesaplanmasında belirlenen ölçüttür.
Kurye Kazası Manevi Tazminat
Kurye Kazası Manevi Tazminat
Manevi tazminat, kazanın yarattığı fiziksel ve psikolojik etki nedeniyle talep edilir. Kurye kazasında yaralanmanın derecesi, tedavi süresi, kalıcı iz veya fonksiyon kaybı, günlük yaşam düzenindeki değişiklik ve mesleki kısıtlama doğrudan manevi tazminatın miktarını etkiler. Yargıtay uygulamasında, beden bütünlüğünün bozulması ve kişinin yaşam konforunun azalması manevi zararın varlığı için yeterlidir. Yazışmalar, tıbbi raporlar ve tedavi sürecinin kronolojik akışı dosyada açık şekilde sunulmalıdır.
Kurye çalışmaya dönemiyorsa, sürekli ağrı, hareket kısıtlığı veya mesleğini sürdüremeyecek düzeyde etki mevcutsa manevi tazminat tutarı artar. Ölüm halinde manevi tazminat talebi, destekten yoksun kalan yakınlar tarafından ileri sürülür. Manevi tazminat, ticari hesaplamayla değil, kazanın ağırlığı ve kişide bıraktığı etki üzerinden hâkim takdiriyle belirlenir.
Kurye Kazasında Trafik Sigortası Ödeme Yapar Mı?
Kurye Kazasında Trafik Sigortası Ödeme Yapar Mı?
Evet, kusurlu aracın trafik sigortası kuryeye ödeme yapmakla yükümlüdür. Ödeme; yaralanma durumunda tedavi giderleri, çalışamadığı süreye ilişkin gelir kaybı ve maluliyet oluşmuşsa sürekli iş göremezlik kalemlerini kapsar. Ölüm gerçekleşmişse destekten yoksun kalan yakınlara ödeme yapılır. Trafik sigortası, poliçe limiti kadar sorumludur. Limitin üzerinde kalan tutar, doğrudan araç işleteni ve sürücüden talep edilir. Sadece maddi hasarlı kazalarda ödeme araç onarımı veya değer kaybı üzerinden yapılır. Başvuru yapılmadan sigorta ödeme yapmaz; süreç yazılı başvuru ile başlar ve şirketin 15 günlük cevap süresi işlemeye başlar.
Tek Taraflı Kurye Kazası
Motorlu kuryelerin karıştığı tek taraflı kazalar trafik kazası açısından kusura göre değerlendirilir. İş kazası boyutu ise oldukça kapsamlıdır. Kazaya karışan işçinin eğitimleri, çalışma saatleri, o alanda aldığı sertifikalar gibi…Birçok değerlendirme yapılmaktadır. Tek taraflı kurye kazalarında tazminat davaları zorlu geçmektedir.
Kurye Kazası Tazminat Hesaplama
Kurye Kazası Tazminat Hesaplama
Kurye kazası tazminat hesaplama; kuryenin gerçek gelirinin maluliyet oranına ve kusur oranına uygulanmasıyla belirlenir. Hesaplamada önce kuryenin kazadan önceki net kazancı esas alınır. Bordrolu çalışan için bordro; platform kuryeleri için ödeme kayıtları, komisyon dökümleri ve banka hareketleri kullanılır. Yaralanmanın kalıcı etkisi varsa sağlık kurulu raporuyla maluliyet oranı belirlenir. Ardından kusur oranı uygulanır. Kaza sırasında kuryenin kısmi kusuru olsa bile tazminat hakkı tamamen ortadan kalkmaz; oran kadar indirim yapılır.
Hesaplama, TRH 2010 yaşam tablosu kullanılarak aktüeryal rant yöntemiyle yapılır. Kuryenin yaşı, kazadan sonraki çalışma süresi ve mesleki faaliyet kapasitesi dikkate alınır. Geçici iş göremezlik döneminde çalışamadığı gün veya ay sayısı ayrıca gelir kaybı olarak eklenir. Bakıcı gideri ve tedavi masrafları tıbbi belgelerle doğrudan dosyaya dâhil edilir. Dosyada peşin sermaye değeri hesaplaması yapılarak , total tazminattan düşülmelidir.
Kurye kazası tazminatı; net kazanç × maluliyet oranı × aktüeryal rant katsayısı × kusur oranı üzerinden belirlenir ve hesaplanan tutar önce trafik sigortasına, karşılanmayan kısım ise işleten ve sürücüye yöneltilir.
Kurye Kazası İş Kazası Tazminat Hesaplama; Kuryenin karıştığı kazalar aynı zamanda iş kazası olarak da değerlendirilir. İş kazalarında tazminat hesaplama da öncelikle SGK tarafından olayın iş kazası olduğu müfettişler tarafında kabul edilmelidir. Daha sonra ilgili kurum iş kazası maluliyet tespiti yaparak işçinin kazada ne kadar hasar aldığını belirler. İşçinin maaşı da önemli bir etkindir.
Kurye kazasında ölüm meydana gelirse destekten yoksun kalma tazminatı hesaplaması yapılmaktadır. Destek tazminat hesaplaması alanında uzman aktüerler tarafından yapılır. Ölen kişinin yaşı ve maaşı tazminat miktarının hesaplamasında miktarı belirler. Aynı zamanda kusur da tazminatta çıkacak paraya direk etki eder.
Örnek Hesaplama;
Aylık net kazanç 10.000 TL . Önce kusur indirimi uygulanır: 10.000 × (1 − 0,20) = 8.000 TL. Bu tutar maluliyet oranına göre azaltılır: 8.000 × 0,50 = 4.000 TL/ay gelir kaybı. Yıllık kayıp 4.000 × 12 = 48.000 TL olur. Aktüeryal dönem 37 yıl kabul edildiğinde toplam maddi zarar 48.000 × 37 = 1.776.000 TL’dir.
Kurye Kazalarında Görevli ve Yetkili Mahkeme
Kurye kazasında görevli mahkeme, talep edilen hakkın türüne göre belirlenir. Kaza nedeniyle ceza soruşturması kazanın meydana geldiği yer Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından başlatılır. Yaralanmalı kazalarda Asliye Ceza Mahkemesi, ölüm varsa Ağır Ceza Mahkemesi görevlidir. Trafik sigortasına yönelik tazminat talepleri ise Asliye Ticaret Mahkemesi’nde görülür; yetki kazanın olduğu yer veya sigorta şirketinin merkez ya da şube adresidir. Kaza iş kazası niteliği taşıyorsa, işverenin sorumluluğu ve iş güvenliği yükümlülükleri İş Mahkemesi’nde değerlendirilir. Her bir dava süreci kendi hukuki zemini içinde bağımsız şekilde yürür.
| Dava Konusu / Talep Türü | Görevli Mahkeme | Yetkili Yer |
|---|---|---|
| Trafik Kazası Ceza Soruşturması | Cumhuriyet Başsavcılığı | Kazanın meydana geldiği yer |
| Yaralanmalı Trafik Kazası Ceza Davası | Asliye Ceza Mahkemesi | Kazanın meydana geldiği yer |
| Ölümlü Trafik Kazası Ceza Davası | Ağır Ceza Mahkemesi | Kazanın meydana geldiği yer |
| Trafik Sigortasına Karşı Tazminat Davası | Asliye Ticaret Mahkemesi | Kazanın olduğu yer / Sigorta şirketinin merkez veya şubesi |
| İşveren Sorumluluğuna Dayalı İş Kazası Tazminatı | İş Mahkemesi | İşyerinin bulunduğu yer / İşçinin yerleşim yeri |
Kurye Kazalarında Zamanaşımı
Kurye kazalarında zamanaşımı süresi, kazanın niteliğine göre değişir. Sadece araçta zarar bulunan maddi hasarlı kazalarda tazminat talebi iki yıl içinde ileri sürülmelidir. Yaralanmalı kazalarda zamanaşımı sekiz yıldır ve bu süre yaralanmanın meydana geldiği tarihten itibaren işlemeye başlar. Ölümlü kazalarda destekten yoksun kalma tazminatı talepleri on beş yıllık zamanaşımı süresine tabidir. Kaza aynı zamanda iş kazası niteliği taşıyorsa işveren ve iş güvenliği sorumluluğuna dayalı talepler on yıl içinde açılabilir. Sürenin aşılması, tazminat hakkının tamamen kaybına neden olur.
| Kaza Türü | Zamanaşımı Süresi | Sürenin Başlangıcı |
| Maddi Hasarlı Kurye Kazası | 2 yıl | Kaza tarihi |
| Yaralanmalı Kurye Kazası | 8 yıl | Yaralanma tarihi |
| Ölümlü Kurye Kazası | 15 yıl | Ölüm tarihi |
| İş Kazası Niteliği Taşıyan Kurye Kazası | 10 yıl | Kaza tarihi / iş kazası tespiti |
Esnaf Kurye Tazminat Alabilir mi?
Esnaf kurye, kendi adına çalışıyor olsa bile trafik kazası veya iş bağlantılı kaza sonucu tazminat talep edebilir. Şirketle aradaki ilişki “hizmet akdi” şeklinde olmasa da, kazaya sebep olan aracın sürücüsü ve işleteni Karayolları Trafik Kanunu uyarınca tazminattan sorumludur. Ayrıca kusurlu tarafın trafik sigortası poliçe limiti dahilinde ödeme yapmak zorundadır. Kaza iş sırasında meydana gelmişse, esnaf kuryenin tazminat hakkı ortadan kalkmaz; sadece başvuru yöntemi ve belge düzeni farklılaşır. Sonuç olarak esnaf kurye, gelir kaybı, maluliyet, tedavi giderleri ve manevi tazminat taleplerini doğrudan kusurlu tarafa yöneltebilir.
Esnaf Kurye Trafik Kazası Tazminatı
Esnaf kurye trafik kazasına karıştığında tazminat talebi doğrudan kusurlu sürücü ve aracın işletenine yöneltilir. Bu talep önce trafik sigortasına başvuru ile başlar. Tedavi giderleri, çalışamama nedeniyle gelir kaybı ve varsa kalıcı sakatlık oranına göre sürekli iş göremezlik zarar kalemleri hesaplanır. Sigorta poliçe limiti tazminatı karşılamazsa, kalan tutar sürücü ve işleten kişiden talep edilir. Trafik kazası tazminatında esnaf olma durumu hak kaybı oluşturmaz; önemli olan kusur oranı, gelir kaybı ve tıbbi raporların tam olarak belgelenmesidir.
Esnaf Kurye İş Kazası Tazminatı
Esnaf kurye işverenle sigortalı çalışan statüsünde görünmese de, fiili çalışma şekli hizmet akdi niteliği taşıyorsa kaza iş kazası olarak kabul edilir. Fiili bağımlılık; işin işveren tarafından planlanması, güzergâhın belirlenmesi, süre baskısının işverence oluşturulması ve kazancın işveren sistemi üzerinden hesaplanması ile anlaşılır. Bu durumda olay SGK’ya bildirilir ve geçici iş göremezlik süresince günlük ödeme yapılır. İyileşme sonrası kalıcı hasar oluşmuşsa sağlık kurulu maluliyet oranı belirler. Maluliyet oranı yüzde 10 ve üzerindeyse SGK tarafından sürekli iş göremezlik geliri bağlanır. Buna ek olarak kusurlu sürücü ve işleten aleyhine maddi ve manevi tazminat davası açılabilir. Sosyal güvenlikten sağlanan gelir, trafik kazası tazminatı talep etme hakkını ortadan kaldırmaz; süreçler birbirinden bağımsız ilerler.
Ölümlü Kurye Kazalarında Tazminat Hakları
Ölümlü kurye kazasında tazminat hakkı, hem trafik hukuku hem de çalışma ilişkisi kapsamında değerlendirilir. Kaza kusurlu araç nedeniyle meydana geldiyse, destekten yoksun kalan yakınlar kusurlu sürücü, işleten ve trafik sigortasına karşı maddi ve manevi tazminat talep edebilir. Kaza iş sırasında gerçekleşmişse ayrıca iş kazası hükümleri uygulanır. Bu durumda SGK cenaze ödeneği, hak sahiplerine ölüm geliri ve varsa eş–çocuklar için gelir bağlama işlemlerini yürütür. Tazminat ve SGK süreci birbirinden bağımsızdır; biri diğerini engellemez.
Destekten Yoksun Kalma Tazminatı
Ölen kuryenin ailesi, kurye hayatta olsaydı sağlayacağı maddi katkının kaybı için destekten yoksun kalma tazminatı talep eder. Bu tazminat eş, çocuklar ve belirli şartlarda anne–baba tarafından talep edilebilir. Hesaplamada kuryenin kazadan önceki net geliri, yaşı ve aile içindeki ekonomik destek rolü dikkate alınır. Süreç, kusurlu sürücü ve işletene yöneltilen tazminat başvurusu ile başlar; trafik sigortası poliçe limiti kadar ödeme yapar. Limitin üzerinde kalan tutar doğrudan sorumlulardan talep edilir.
Kıdem Tazminatı ve Diğer İşçilik Alacakları
Kurye kazası iş kazası niteliğini taşıyorsa, ölen kuryenin mirasçıları kıdem tazminatı ve diğer işçilik alacaklarını talep edebilir. Kurye işverene bağlı çalışıyorsa, ölüm nedeniyle iş sözleşmesi sona erer ve kıdem tazminatı doğrudan mirasçılarına ödenir. Kullanılmamış yıllık izin ücreti, varsa ödenmeyen ücret ve fazla mesai alacakları da aynı şekilde talep edilir. Esnaf kurye veya platform kuryelerinde ise önce çalışma ilişkisinin niteliği incelenir; fiili bağımlılık varsa hizmet akdi kabul edilir ve işçilik alacakları doğar.
Kurye Kazası İstanbul
Kurye Kazası İstanbul, Ceza Davası Takibi ve Tazminat İşlemleri
Ceza davası ve tazminat süreci birbirinden bağımsız yürür ancak aynı kazaya dayanır. Kurye İstanbul’da trafik kazasına karıştığında, kusurlu sürücü hakkında trafik güvenliğini tehlikeye sokma veya taksirle yaralama hükümleri çerçevesinde ceza soruşturması başlatılır. Kazanın oluş şekli, kamera kayıtları, bilirkişi raporu ve trafik ekip tutanakları ceza dosyasına girer. Ceza davasının sonucu, kusur oranının belirlenmesinde rehber oluşturur ancak tazminata ilişkin miktarı doğrudan belirlemez.
Tazminat işlemleri ise Asliye Ticaret Mahkemesi veya taraf tercihine göre Sigorta Tahkim Komisyonu üzerinden yürütülür. Başvuru önce kusurlu aracın trafik sigortasına yapılır; 15 gün içinde ödeme yapılmazsa dava veya tahkim yoluna geçilir. İstanbul’da dosya yoğunluğu yüksek olduğundan, tahkim daha hızlı, mahkeme daha kapsamlı inceleme sağlar; tercih dosyanın delil düzeyine göre yapılır.
Ceza davası sürerken tazminat süreci bekletilmez. Tıbbi belgeler, iş göremezlik raporları ve gelir kayıtları tamamlandığında tazminat talebi başlatılır. Ceza dosyasındaki kusur tespiti geldiğinde, tazminat dosyasına eklenerek nihai zarar hesabı netleştirilir.
Kurye Kazası İş Kazası Sayılır Mı?
Kurye Kazası İş Kazası Sayılır Mı?
Evet, kurye görev sırasında veya işe bağlı hareket hâlindeyken kaza geçirirse bu durum iş kazası olarak kabul edilir. Kuryenin sipariş teslimi, depo–mağaza arası geçiş, işverence belirlenen güzergâhta seyir veya iş kapsamında yapılan her hareket sırasında meydana gelen kaza, 5510 sayılı Kanun’a göre iş kazasıdır. Olayın mesai saatleri dışında gerçekleşmesi, işverenin talimatıyla veya işle bağlantılı olması hâlinde yine iş kazası kapsamına girer.
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, 30.03.2021, E.2020/11687, K.2021/4203: “İş trafik kazası” dosyalarında işin yürütümüyle illiyet, kusur ve delillerin araştırılması gerektiğini vurgulayarak, iş bağlantılı trafik kazalarının iş kazası kabulü yönündeki değerlendirmeyi esas alır.
Kurye İş Kazası
Motorlu Kurye İş Kazası Sonrası Yapılması Gerekenler
Kaza meydana geldiği anda ilk işlem sağlık müdahalesi ve olayın belgelendirilmesidir. Kurye, olay yerinin fotoğraflarını, araç konumlarını ve varsa kamera kayıtlarını gecikmeden toplamalıdır. Kaza tutanağı düzenlenir; trafik ekipleri çağrılmışsa rapor doğrudan dosyaya eklenir. Hastanede yapılan tedavi, epikriz, tetkik ve görüntüleme sonuçları tazminat hesabında temel tıbbi kanıt oluşturur.
İşveren, kazayı en geç 3 iş günü içinde SGK’ya bildirmek zorundadır. Bildirimin yapılmaması, işveren açısından sorumluluk ve idari yaptırım doğurur. Kurye, tedavi süresince geçici iş göremezlik ödeneği alır; iyileşme sonrası kalıcı bir kısıtlama varsa maluliyet değerlendirmesi talep edilir.
Trafik yönünden süreç ayrıdır: kusurlu aracın trafik sigortasına zorunlu başvuru yapılır. Sigorta, tıbbi belgeler ve gelir kaybı kayıtlarına göre ödeme teklifinde bulunur. Teklif eksik veya reddedilmiş ise Sigorta Tahkim Komisyonu’na veya Asliye Ticaret Mahkemesi’ne başvuru yapılır.
Sonuç olarak motorlu kurye kazasında sürecin sağlıklı ilerlemesi, kaza raporları + tıbbi belgeler + gelir kayıtları üçlüsünün eksiksiz toplanmasına bağlıdır. Bu evrakların eksikliği, tazminat tutarını doğrudan düşürür.
Trafik Kazasında İşçinin Kusurlu Bulunduğu Haller Nelerdir
Trafik Kazasında İşçinin Kusurlu Bulunduğu Haller Nelerdir?
İşverenin iş güvenliği kurallarına uyulup uyulmadığını izleme yükümlülüğü iş kazaları bakımından önem arz etmektedir. İş kazaları ile uygun illiyet bağının kurulması ile işveren iş kazalarından dolayı sorumlu olmaktadır. İşçinin gerekliği dikkat ve özeni göstermediği durumlarda işverenin kusurlu sorumluluktan kurtulma durumu söz konusu olmaktadır. “Kimse kendi kusurundan faydalanamaz.” ilkesinin gereği olarak, zarar gören işçinin ağır kusurunun varlığı halinde illiyet bağı kesilir ve işveren sorumluluktan kurtulur. Ancak bunun için zarar görenin kusuru zararın doğmasına sebebiyet verecek kadar ağır olmalıdır. Bu halde esasen işverenin sorumluluğu söz konusu olabilecek iken işçinin kusurunun yoğunluğu ve kaza neticesini tek başına meydana getirmeye yetmesi ile illiyet bağı kesilir ve işveren sorumluluktan kurtulur. İşinin ağır kusur hali illiyet bağını kesen durumdur.
İşçinin Kusurlu Bulunduğu Haller;
- İşçinin iş kanuna göre işveren bizzat iş görme borcunu ifa ederken gerekli dikkat ve özeni göstermemesi
- İşçinin iş kazasında tam kusurlu davranışı sonucunda uygun illiyet bağının kesilmesi
- İşçinin ağır kusur hali
Kurye Kazaları Değer Kaybı Tazminatı
Kurye kazalarında motosiklet veya araçta onarım görmüş olması, ikinci el piyasa değerinin düşmesine neden olur. Bu düşüş tutarı değer kaybı tazminatı olarak talep edilir. Değer kaybı hesaplama, aracın markası, modeli, yaşı, kilometresi, hasar gören parçalar ve onarım şekli dikkate alınarak ekspertiz tarafından yapılır. Talep, kazada kusurlu olan aracın trafik sigortasına karşı ileri sürülür. Sigortaya yazılı başvuru yapılır ve şirketin 15 günlük cevap süresi beklenir. Ödeme yapılmaz veya düşük teklif verilirse talep Asliye Ticaret Mahkemesi’ne veya Sigorta Tahkim Komisyonu’na taşınabilir. Değer kaybı hesabı, aracın pert olması hâlinde uygulanmaz; bu durumda pert değeri hesaplama araç rayiç bedeli üzerinden yürütülür.
Kurye Kazalarında Ticari Kazanç Kaybı (Mahrumiyet Bedeli)
Kurye kazasında motosikletin hasar alması nedeniyle aracın serviste kaldığı günlerde çalışma yapılamaz ve gelir elde edilemez. Bu dönem “yatma süresi” olarak kabul edilir ve bu süreye karşılık ticari kazanç kaybı talep edilir. Yatma süresi, servis iş emirleri, ekspertiz raporu ve onarım faturaları ile belgelenir. Günlük kazanç, kuryenin son dönemdeki bankaya yansıyan ödeme kayıtları veya platform gelir dökümleri esas alınarak belirlenir. Mahrumiyet bedeli hesaplama, günlük ortalama kazanç ile aracın serviste kaldığı gün sayısının çarpılması şeklinde yapılır. Bu tutar, ilk olarak kusurlu aracın trafik sigortasına başvuru yapılarak talep edilir. Sigorta eksik ödeme yaparsa talep Asliye Ticaret Mahkemesi veya tahkim yoluyla sürdürülür.
Kurye Kazalarında Emsal Yargıtay Kararları
T.C. YARGITAY 17. HUKUK DAİRESİ, Esas No:2020/614, Karar No:2020/2716
ÖZET: Davacılar vekili, 02.06.2012 günü motosiklet sürücüsü davacıların oğluna davalıların sürücü, işleten ve trafik sigortacısı olduğu aracın çarpması ile meydana gelen çift taraflı trafik kazasında davacıların oğlu …’nin vefat ettiğini, davacıların ölenin desteğinden yoksun kaldıklarını belirterek 20.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının tüm davalılardan, 50.000,00 TL manevi tazminatın sigorta şirketi dışındaki davalılardan tahsilini talep etmiştir.
Davalılar vekilleri, davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, iddia, savunma ve toplanan kanıtlara göre, davanın kısmen kabulü ile davacı anne için 13.385,00 TL maddi tazminatın, davacı baba için 12.249,00 TL maddi tazminatın davalılar .. ve Sigorta A.Ş’ den davalı bakımından dava diğer davalılar bakımından kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte müştereken ve müteselsile tahsiline, davacı anne ve babanın her biri için 15.000,00 TL manevi tazminatın haksız fiil tarihi olan 02/06/2012 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalılar ve .. ve Sigorta A.Ş ‘den tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde bir usulsüzlük bulunmamasına göre davalılar vekilinin yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2-Dava, trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma ve manevi tazminat istemine ilişkindir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 52. (818 sayılı BK 44.) maddesine göre zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise hakim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir.
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve trafik mevzuatı uyarınca sürücü ve yolcuların araçların kullanılması sırasında koruyucu tertibatları kullanması zorunludur. Araçlarla gerek sürücü gerekse de yolcu olarak seyir halinde iken zorunlu olan koruyucu ekipmanların kullanılmaması zararın doğmasına veya artmasına sebebiyet veren etkenlerdendir. Özellikle motosiklet gibi bir araçla seyir halinde iken mevzuata göre sürücülerin takmak zorunda olduğu kask hayati öneme sahiptir. Bu nedenle ilgili şahsın kaza anında kasksız olduğunun anlaşılması halinde müterafik kusuru bulunduğundan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 52. maddesi gereğince tazminattan indirim yapılıp yapılmaması gerektiği hususu değerlendirilmelidir.
Somut olayda, davalı tanığı, davacıların murisinin başında kask olmadığını, kaskın motosikletin arkasında olduğunu beyan etmiş olup davacıların desteği olan motosiklet sürücüsünün kafa travması sonucu vefat ettiği dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Mahkemece müterafik kusur tartışılmamıştır. Bu durumda mahkemece, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 52. (818 sayılı BK 44.) maddesi gereğince sürücü murisin kask durumundan dolayı müterafik kusurunun bulunup bulunmadığı ve tazminattan Dairemiz uygulamalarına göre %20 oranında indirim yapılıp yapılmaması gerektiği hususları tartışılarak sonucuna göre bir karar verilmesi için hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalılar vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün adı geçen davalılar yönünden BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalılara geri verilmesine 05/03/2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
T.C.YARGITAY 17. HUKUK DAİRESİ, Esas No: 2019/5203, Karar No: 2020/4530, Karar Tarihi: 08.07.2020
ÖZET: Dava, trafik kazasından kaynaklanan ölüm nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Davacılar vekilinin, dava dilekçesinde maddi zararlarının müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsiline karar verilmesi isteminde bulunduğu anlaşılmakla davalıların müşterek ve müteselsilen sorumluluk ilkesince, tazminatın tamamından sorumluluğuna hükmetmek gerekir iken hem kusur oranına göre hem de müştereken müteselsilen belirlenen miktardan sorumlu olacağı yönünde karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
Davacılar lehine takdir olunan manevi tazminatların az olduğu görülmüş ve hakkaniyete uygun bir manevi tazminata hükmedilmek üzere kararın bozulması gerekmiştir.
Destek motosiklette yolcu olup, kaza tespit tutanağına göre kask takılmadığının tespit edildiği, kaza sonrası tıbbi belgelerde ölüm nedeninin kafa travmasına bağlı kanama olduğunun belirtildiği anlaşılmakla olayda desteğin de müterafik kusuru söz konusudur. Buna göre; mahkemece, bilirkişi tarafından belirlenen zarar miktarı üzerinden %20 oranında müterafik kusur indirimi yaparak tazminatın belirlenmesi gerekirken, bu husus gözetilmeden hüküm verilmiş olması doğru görülmemiştir.
Manevi tazminattan sorumlu olmayan davalı trafik sigortacısının manevi tazminata ilişkin vekâlet ücretinden sorumlu tutularak karar verilmesi doğru görülmemiştir.
DAVA: Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davacılar vekili ile davalılar… ve vekili, davalı Ş. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:
KARAR: Davacılar vekili, müvekkillerinin 22.07.2013 tarihinde meydana gelen trafik kazasında vefat eden… ‘nın anne ve babası olduklarını, müvekkillerinin çocuğu …’in ölümüne neden olan trafik kazasının müteveffa …’in yolcu olarak bulunduğu, sürücüsünün davalılardan… olduğu, …’e ait motosikletin… İlçesi… Caddesi üzerinde seyir halinde iken davalı …’in kullandığı davalı …’e ait kamyonun çarpışması sonucu meydana geldiğini tespit edilmiştir.
Müteveffa… ‘nın olay yerinde sürücü …’in kullandığı kamyonun altında kalarak vefat ettiğini, olay sonrasında tutulan kaza tespit tutanağında her iki sürücünün de kusurlu olduğunun belirtildiğini, kazadan sonra yapılan alkol muayenelerinde davalı …’in kanında uyuşturucu madde çıktığını, müteveffa… ‘nın olay tarihinde henüz 18 yaşında olup liseyi yeni bitirdiğini, … Meslek Yüksek Okulu Pazarlama Bölümü’nü kazanmış olup sınav sonucunu öğrenemediğini, müvekkillerinin tek çocuğu olan …’in ani ölümünün müvekkilleri üzerinde büyük acı bıraktığını belirterek, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla davacı… için 25.000,00 TL maddi, 200.000,00 TL manevi; diğer davacı… İçin 25.000,00 TL maddi 200.000,00 TL manevi tazminatın müştereken müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Motosikletli Kurye Kazasında Belirgin Hatalar Nelerdir
Motosikletli Kurye Kazasında Belirgin Hatalar Nelerdir?
En sık belirgin hata, hız ve takip mesafesinin doğru ayarlanmamasıdır. Motosikletli kuryeler yoğun trafik, dar manevra alanı ve teslimat süresi baskısı altında çalıştıkları için hız limitinin aşılması, şerit değiştirirken sinyal verilmemesi, araçlar arasında gereksiz manevra yapılması kazalarda sık görülen hatalardır. Bunun yanında koruyucu ekipman (kask, eldiven, dizlik) kullanılmaması yaralanma riskini artırır. Diğer sürücüler açısından ise motosikleti “görmeme” ve kavşaklarda geçiş üstünlüğünü yanlış değerlendirme en belirgin kusurlardır. Araç sürücüsünün kör noktayı kontrol etmemesi, ani kapı açılması ve kontrolsüz yaya geçidi yaklaşımı da kuryeler için ciddi risk oluşturur. Buradaki her hata kusur oranına doğrudan yansır.
Merak Edilen Diğer Detaylar
Kuryenin kask takmaması tazminat miktarını düşürür mü?
Evet, düşürür. Hukukta buna “müterafik kusur” (ortak kusur) denir. Kaza karşı tarafın %100 kusuruyla gerçekleşse bile, eğer kurye kask veya koruyucu ekipman takmadığı için kafa travması geçirmişse, Yargıtay yerleşik içtihatlarına göre tazminattan genellikle %20 oranında indirim yapılır. Ancak yaralanma kaskın koruyacağı bölgede değilse (örneğin bacak kırığı) indirim uygulanmaz.
Elden alınan prim ve bahşişler tazminata dahil edilir mi?
Kesinlikle evet. Tazminat hesaplamaları SGK bordrosundaki “çıplak ücret” üzerinden değil, kuryenin eline geçen “gerçek ücret” (giydirilmiş ücret) üzerinden yapılır. Elden alınan primler, düzenli bahşişler ve yemek ödemeleri ispatlandığı takdirde (emsal ücret araştırması veya tanıkla), tazminat hesabına eklenir ve alınacak parayı ciddi oranda artırır.
Karlı veya fırtınalı havada kaza yapan kurye işvereni dava edebilir mi?
Evet. İşveren, İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu gereği “gözetim borcu” altındadır. Eğer hava şartları sürüş güvenliğini imkansız kılıyor ve işveren buna rağmen baskı ile paket dağıtımı yaptırıyorsa (örneğin kış lastiği olmayan motorla), meydana gelen kazada işveren “asli kusurlu” sayılabilir. Bu durum, işverene karşı açılacak rücu davalarında kurye lehine sonuç doğurur.
Kaza sonucu hasar gören paketin parasını kurye mi öder?
Hayır, kural olarak ödemez. İş Kanunu’na göre, kuryenin “kasıtlı” bir eylemi veya “ağır ihmali” (alkollü araç kullanımı gibi) yoksa, trafik kazası bir iş riskidir. İşveren, kaza sonucu dökülen yemeğin veya kırılan kargonun ücretini kuryenin maaşından doğrudan kesemez. Böyle bir kesinti yapılması durumunda işçi alacak davası açılabilir.
KAYNAKÇA:
- İstanbul Barosu (https://www.istanbulbarosu.org.tr/karararama/arsiv.aspx)
- Yargıtay Başkanlığı (https://karararama.yargitay.gov.tr/YargitayBilgiBankasiIstemciWeb/)
- Türkiye Barolar Birliği 2007 Yılı,70.Sayı(http://tbbdergisi.barobirlik.org.tr/m2007-70-327)
- Türkiye Barolar Birliği 2011 Yılı,97.Sayı(http://tbbdergisi.barobirlik.org.tr/m2011-97-1114)
- Türkiye Barolar Birliği 2015 Yılı,118 Sayı(http://tbbdergisi.barobirlik.org.tr/m2015-118-1482)