Ehliyet Affı Nedir? 2026 Ehliyet Affı Var mı? Güncel Hukuki Durum
İstanbul Trafik Hukuku | Son Güncelleme: Mart 2026 | Çözüm Avukatlık Bürosu
Ehliyet affı, son yıllarda Türkiye’nin en çok tartışılan trafik hukuku konularından biridir. Özellikle alkollü araç kullanımı, ceza puanı dolması, drift, ters yön ve makas atma gibi ihlaller nedeniyle ehliyetine el konulan yüz binlerce sürücü, yeni bir yasal düzenlemeyle ehliyetlerini geri alabilme umudunu taşımaktadır. CHP Erzincan Milletvekili Mustafa Sarıgül, TBMM’de düzenlediği basın toplantısında yaklaşık 1 milyon şoför esnafının doğrudan ehliyet affı beklediğini, aileleriyle birlikte bu durumdan etkilenen vatandaş sayısının 4,5 milyona ulaştığını açıklamıştır.
Ancak konuyu net bir şekilde ifade etmek gerekirse: Mart 2026 itibarıyla yürürlükte olan veya Meclis’te kabul edilmiş bir ehliyet affı bulunmamaktadır. Hükümet, 2023 yılında çıkarılan affin trafik kazalarında artışa neden olduğunu gerekçe göstererek yeni bir düzenleme planlamadığını açıkça ifade etmiştir. Bu rehberde ehliyet affının hukuki tanımı, 2026 güncel durumu, ehliyete el konulma nedenleri, el konulan ehliyeti geri alma yolları ve 7574 sayılı Kanun’un ehliyet cezalarına etkisi detaylı olarak ele alınmaktadır.
Ehliyet Affı Nedir?
Ehliyet affı, trafik ihlalleri nedeniyle sürücü belgesine el konulan veya sürücü belgesi iptal edilen kişilere, TBMM tarafından çıkarılan bir kanunla belirli şartları sağlamaları halinde ehliyetlerini geri alma olanağı tanıyan yasal bir düzenlemedir. Ehliyet affının temel amacı, cezasını çekmiş veya belirli süreleri tamamlamış sürücülere ikinci bir şans vererek onları trafiğe ve toplumsal yaşama yeniden kazandırmaktır.
Ehliyet affı düzenlemelerinde genellikle şu şartlar aranır:
Ehliyet affının kapsamı – hangi ihlallerin affedileceği, kimlerden hangi şartların aranacağı – tamamen çıkarılacak yasal düzenlemenin içeriğine bağlıdır. Ölümlü kazaya neden olan sürücüler ve ağır ihlalleri tekrarlayan kişiler genellikle af kapsamı dışında bırakılır.
2026 Ehliyet Affı Var mı? Güncel Durum
2026 Ehliyet Affı Var mı? Güncel Durum
Mart 2026 itibarıyla ehliyet affı konusunda kamuoyunda güçlü bir beklenti bulunmakla birlikte, yürürlüğe girmiş veya Meclis’te kabul edilmiş bir ehliyet affı düzenlemesi mevcut değildir.
Hükümetin Tutumu
İçişleri Bakan Yardımcısı Münir Karaloğlu, TBMM Adalet Komisyonu’nda milletvekillerinin ehliyet affı taleplerini yanıtlarken açık bir tutum ortaya koymuştur. Karaloğlu, 2023 yılında yapılan ehliyet affıyla 31 bin ehliyetin geri verildiğini, ancak bu affın ardından trafikte ölümlerin arttığını belirtmiştir.
Meclis’teki Gelişmeler
Karayolları Trafik Kanunu’nda değişiklik öngören kanun teklifinin görüşmeleri sırasında bazı milletvekilleri ehliyet affı talebinde bulunmuştur. CHP Erzincan Milletvekili Mustafa Sarıgül, ehliyetin şoför esnafı için bir “ekmek teknesi” olduğunu belirterek insan canına kastetmemiş, yaralamamış ve madde bağımlılığı olmayan sürücülerin bir kereye mahsus affedilmesini talep etmiştir. Ancak bu teklif hükümet tarafından kabul görmemiştir.
12. Yargı Paketi ve Ehliyet Affı
Sosyal medyada sıkça gundeme gelen “12. Yargı Paketi ile ehliyet affı geliyor” iddiası gerçeği yansıtmamaktadır. 12. Yargı Paketi esas olarak hukuk yargılamalarına yönelik düzenlemeler içermekte olup ehliyet affı idari bir düzenleme niteliğindedir ve İçişleri Bakanlığı ile Emniyet Genel Müdürlüğü’nün yetki alanına girmektedir.
Türkiye’de Ehliyete El Konulma İstatistikleri
Türkiye’de Ehliyete El Konulma İstatistikleri
İçişleri Bakanlığı’nın açıkladığı verilere göre Türkiye genelinde toplam 689.946 sürücünün ehliyetine el konulmuş durumdadır. Bu sürücülerin önemli bir bölümünün ehliyetine alkollü araç kullanımı nedeniyle el konulduğu görülmektedir:
| El Konulma Nedeni | Etkilenen Sürücü Sayısı | Oran |
|---|---|---|
| Alkollü araç kullanma | 406.000 | %58,8 |
| Alkol testini reddetme | 42.000 | %6,1 |
| Uyuşturucu etkisinde araç kullanma | 20.000 | %2,9 |
| 100 ceza puanını aşma | 21.000 | %3,0 |
| Drift yapma | 5.872 | %0,9 |
| Kırmızı ışık ihlali | 323 | %0,05 |
| Usulsüz çakar kullanımı | 273 | %0,04 |
| Hız ihlali | 123 | %0,02 |
| Diğer nedenler | 194.355 | %28,2 |
| Toplam | 689.946 | %100 |
Bu veriler, ehliyet affı talebinin neden bu kadar güçlü olduğunu ortaya koymaktadır. Ancak hükümet, 2023 yılında yapılan affın ardından ölümlü ve yaralamalı trafik kazalarında yaşanan artışı gerekçe göstererek yeni bir affa sıcak bakmamaktadır.
Ehliyete El Konulma Nedenleri
Karayolları Trafik Kanunu ve ilgili mevzuat kapsamında ehliyete el konulmasına yol açan başlıca nedenler şunlardır:
Alkollü Araç Kullanma
Ehliyete el konulmasının en yaygın nedenidir. Hususi otomobil sürücüleri için 0,50 promil, ticari araç sürücüleri için 0,20 promil sınırının aşılması halinde ehliyete el konulur. 1,00 promilin üzerinde tespit yapılması halinde ayrıca Türk Ceza Kanunu’nun 179. maddesi kapsamında adli işlem başlatılır. 7574 sayılı Kanun ile alkol cezaları önemli ölçüde ağırlaştırılmıştır:
| Yakalanma Sırası | Eski Ceza (2918 s. Kanun) | Yeni Ceza (7574 s. Kanun) |
|---|---|---|
| İlk yakalanma (0,50+ promil) | 700 TL + 6 ay el koyma | 25.000 TL + ehliyete geçici el koyma |
| İkinci yakalanma (5 yıl içinde) | 877 TL + 2 yıl el koyma | 50.000 TL + ehliyete geçici el koyma |
| Üçüncü ve sonrası | 1.407 TL + 5 yıl el koyma | 150.000 TL + ehliyet iptali |
| Uyuşturucu etkisinde kullanma | 5.167 TL + 5 yıl el koyma | 150.000 TL + ehliyet iptali + adli işlem |
| Ölçüm reddi | 2.500 TL + 2 yıl el koyma | 150.000 TL + 5 yıl el koyma |
Ceza Puanı Dolması
Trafik ihlallerinden kaynaklanan ceza puanları 1 yıl içinde 100 puana ulaştığında ehliyete el konulur:
| 100 Puan Aşım Sırası | El Koyma Süresi | Ek Şart |
|---|---|---|
| 1. kez (1 yıl içinde) | 2 ay | – |
| 2. kez (1 yıl içinde) | 4 ay | Psikoteknik değerlendirme + psikiyatri muayenesi |
| 3. kez (1 yıl içinde) | Süresiz | Ehliyet iptali – yeniden kurs ve sınav zorunluluğu |
Diğer El Konulma Nedenleri
El Konulan Ehliyeti Geri Alma Yolları
El Konulan Ehliyeti Geri Alma Yolları
Ehliyet affı beklenmeksizin, mevcut mevzuat çerçevesinde el konulan ehliyetin geri alınabilmesi için farklı hukuki yollar mevcuttur:
| Yöntem | Başvuru Mercii | Süre |
|---|---|---|
| Ceza süresini tamamlama | Trafik Tescil Şube Müdürlüğü | El koyma süresi sonunda |
| İtiraz (idari işleme) | Sulh Ceza Hakimliği | Tebliğ tarihinden itibaren 15 gün |
| İtiraz (koruma tedbiri – soruşturma) | Sulh Ceza Hakimliği | Her zaman yapılabilir |
| İtiraz (koruma tedbiri – kovuşturma) | İlgili Ceza Mahkemesi | Her zaman yapılabilir |
| İstinaf/temyiz (mahkumiyet) | İstinaf / Temyiz Mahkemesi | Karar tebliğinden itibaren yasal süre |
Ceza Süresini Tamamlayarak Geri Alma
En temel yol, el koyma süresinin dolmasını beklemektir. Süre tamamlandığında sürücü, aşağıdaki koşulları yerine getirerek trafik tescil şube müdürlüğünden ehliyetini geri alabilir:
İtiraz Yoluyla Geri Alma
Ehliyetine haksız yere el konulduğunu düşünen sürücüler, tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde Sulh Ceza Hakimliği’ne itiraz edebilir. İtirazın başarılı olabilmesi için somut hukuki gerekçelere dayanması gerekir. Başarılı itiraz gerekçeleri arasında:
İtiraz haklı bulunursa el koyma süresinin tamamlanması beklenmeden ehliyet derhal iade edilir. İnternet üzerinde yer alan taslak dilekçelerin veya arzuhalcilere yazdırılan dilekçelerin başarıya ulaşma ihtimalinin düşük olduğu göz önünde bulundurulmalıdır; uzman bir avukattan destek alınması tavsiye edilir.
Psikoteknik Değerlendirme Nedir ve Ne Zaman Zorunludur?
Psikoteknik değerlendirme, sürücünün araç kullanmaya fiziksel ve zihinsel olarak uygun olup olmadığını belirleyen bir testtir. Reaksiyon süresi, algı, dikkat, karar verme hızı gibi parametrelerin ölçüldüğü bu değerlendirme, yetkili psikoteknik merkezlerinde uygulanır. Aşağıdaki durumlarda ehliyetin iadesi için psikoteknik değerlendirmeden geçilmesi zorunludur:
7574 Sayılı Kanun ile Gelen Yeni Ehliyet Yaptırımları
27 Şubat 2026 tarihinde yürürlüğe giren 7574 sayılı Karayolları Trafik Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, ehliyet geri alma ve iptal koşullarını önemli ölçüde ağırlaştırmıştır. Bu düzenleme, ehliyet affı beklentisini daha da güçlendirmiş olsa da hükümetin bu konudaki tutumu değişmemiştir. Yeni kanunla gelen başlıca ehliyet yaptırımları:
| İhlal Türü | Ehliyet Yaptırımı | Ek Koşul |
|---|---|---|
| Saldırgan sürüş (takip) | 60 gün geri alma | Psikoteknik zorunlu |
| Drift yapma | 60 gün geri alma | 5 yıl içinde 2. kez = iptal |
| Ters yönde kullanma | Geri alma | Psikoteknik zorunlu |
| Makas atma | Geri alma | 5 yıl içinde 2. kez = iptal |
| “Dur” ihtarına uymama | 60 gün geri alma | – |
| Kırmızı ışık (6. ihlal) | İptal | – |
| Alkol (3. ihlal) | İptal | – |
| Uyuşturucu etkisinde kullanma | İptal | Adli işlem + 5 yıl bekleme |
| Yarış yapma | 2 yıl geri alma | 5 yıl içinde 2. kez = iptal |
| İptal sonrası yeniden alma | – | 1 yıl bekleme + kurs + sınav + psikoteknik + psikiyatri |
Ehliyet Affından Kimler Yararlanabilir?
Ehliyet affı düzenlemesi henüz çıkmamış olsa da geçmiş düzenlemeler ve kamuoyundaki talepler doğrultusunda olası bir ehliyet affının kapsayabileceği gruplar şunlardır:
Buna karşın ölümlü kazaya neden olan, bilinçli şekilde trafik güvenliğini tehlikeye atan ve tekrarlayan ağır suçları bulunan sürücülerin olası bir aftan yararlanması beklenmemektedir.
Ehliyet Yenileme Süresi ve Eski Tip Ehliyet
Ehliyet affıyla karıştırılan konulardan biri de ehliyet yenileme süresidir. Karayolları Trafik Yönetmeliği’ndeki değişiklikle ömür boyu ehliyet dönemi sona ermiş olup her ehliyet sınıfının kendi geçerlilik süresi bulunmaktadır. Eski tip ehliyetlerin yeni kimlik kartı formatındaki sürücü belgesiyle değiştirilmesi gerekmektedir. Yenileme işlemi Nüfus Müdürlüklerinden yapılmakta olup herhangi bir sınav veya kurs gerekmemektedir.
Sık Sorulan Sorular
Ehliyet affı nedir?
2026 yılında ehliyet affı var mı?
Alkolden alınan ehliyet için af var mı?
12. Yargı Paketinde ehliyet affı var mı?
Ehliyete el konulmasına nasıl itiraz edilir?
Ehliyet iptali sonrası yeniden ehliyet alınabilir mi?
Kaç sürücünün ehliyetine el konulmuş durumda?
7574 sayılı Kanun ehliyet cezalarını nasıl etkiledi?
Psikoteknik değerlendirme nedir?
Ehliyet affı konusunda avukata danışmalı mıyım?