Tek taraflı trafik kazasında kusur değerlendirmesi, tutanak ve belgeler, cezai ve hukuki sorumluluk, sigorta ve kasko kapsamı nedir? 2026 teminat limitleri, zamanaşımı süreleri nelerdir? Tek taraflı trafik kazası; bir aracın, başka bir araca veya yayaya çarpmaksızın kendi kontrolünü kaybederek yaptığı kazadır. Bu tür kazalarda sürücü genellikle %100 kusurlu kabul edilir ve kendi adına tazminat talep edemez. Araçtaki yolcu veya üçüncü kişiler için ise yaralanma/ölüm tazminatı yolları açıktır.
Tek Taraflı Kazada Ne Yapılmalı?
Tek taraflı trafik kazası meydana geldiğinde derhal polis ekipleri olay yerine çağrılmalı, araç güvenli bir yerde değilse güvenli bir noktaya çekilmeli, olaya ilişkin “tek taraflı trafik kazası tespit tutanağı” düzenlenmeli ve tutanağa kazanın gerçekleşme yeri ve saati, kazanın biçimi, aracın hasar aldığı yahut işletenin yaralandığı gibi hususlar doğru ve eksiksiz şekilde geçirilmelidir. Tutanaktaki imzaların ıslak ve eksiksiz olması önemlidir. Ayrıca alkol raporları, olay yeri fotoğrafları, ehliyet, ruhsat ve trafik poliçesi fotokopileri dosyaya eklenmelidir.
Kolluk Daveti
Tek taraflı trafik kazası meydana geldiğinde yapılması gereken ilk işlem, kolluk kuvvetlerine haber vermektir. Polis veya jandarma ekipleri, kazayı güvenli biçimde kayıt altına alır ve resmi tutanak düzenler. Bu tutanak, sigorta veya mahkeme süreçlerinde en önemli delil niteliğindedir.
Güvenli Konum
Araç, trafiği engellemeyecek şekilde güvenli alana çekilmelidir. Araç çalışmaz durumdaysa reflektör yerleştirilmeli ve dörtlü ikaz lambaları yakılmalıdır. Güvenlik önlemleri alınmadan yapılan işlemler hem can güvenliğini hem de tutanak sürecini riske atar.
Tutanak
Kazaya ilişkin en kritik belge “tek taraflı trafik kazası tespit tutanağı”dır. Tarih, saat, yer, hasar ve yaralanma durumu detaylı biçimde yazılmalıdır. Eksik bilgi girişi sigorta başvurusunun reddine yol açabilir. Tutanak sonunda “Aslı gibidir” şerhi düşülmeli ve imzalar eksiksiz olmalıdır.
Belgeler
Kazaya ilişkin belgeler bir dosyada toplanmalıdır: alkol raporu, fotoğraflar, sürücü belgesi, ruhsat, trafik sigortası poliçesi vb. Eksik evrak, sigorta ödeme sürecinde hak kaybına neden olabilir.
Kaza sonrasında polis veya jandarma ekipleri çağrılmalı; olay yerinde gerekli güvenlik sağlanmalıdır.
Kolluk ekipleri tarafından düzenlenecek tutanak, sürecin resmi dayanağını oluşturur.
Bu belge, kusur tespitinde ve sigorta işlemlerinde temel alınır.
Araç, trafiği tehlikeye atmayacak şekilde kenara alınmalı veya emniyetli bir yere çekilmelidir.
Gerekirse reflektör kullanılmalı ve dörtlü ikaz lambaları yakılmalıdır.
Bu önlem, hem yeni kazaları önler hem de tutanak işlemlerinin sağlıklı yürütülmesini sağlar.
“Tek taraflı trafik kazası tespit tutanağı” ayrıntılı biçimde doldurulmalıdır.
Tarih, saat, yer, hasar durumu ve varsa yaralanmalar açıkça belirtilmelidir.
Belgede “Aslı gibidir” şerhi bulunmalı ve imzalar eksiksiz olmalıdır.
Alkol raporu, fotoğraflar, ruhsat, ehliyet ve sigorta poliçesi fotokopileri eksiksiz dosyalanmalıdır.
Belgelerin tam olması, tazminat ve sigorta başvurularında hak kaybı yaşanmasını önler.
Yalnızca maddi hasar varsa ve sürücü alkol/uyuşturucu etkisinde değilse genelde cezai sorumluluk doğmaz. Ancak alkollü veya bakımsız araçla sürüş halinde trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu uygulanır. Yaralanmada taksirle yaralama, ölümde taksirle ölüme sebebiyet verme gündeme gelir. Zorunlu trafik sigortası yalnızca üçüncü kişilerin zararlarını karşılar. Sürücü kendi kusurundan ötürü tazminat alamaz. Yolcular veya dışarıdaki kişiler sigorta şirketine başvurarak zararlarını talep edebilir. Kasko, tek taraflı kazalarda aracın hasarını karşılar. Ancak sürücünün alkollü olması, uyuşturucu etkisinde bulunması veya ihmali davranışı halinde ödeme yapılmaz. Yaralanan kişi maddi (iş gücü kaybı, tedavi gideri) ve manevi tazminat talep edebilir. Dava süresi genellikle 2 yıldır; suç unsuru varsa ceza zamanaşımı dikkate alınır. Yolcu ölürse yakınları tazminat hakkına sahiptir. Sürücü ölürse, destekten yoksun kalan yakınlar bazı durumlarda maddi talepte bulunabilir. Ölen kişinin ekonomik desteğini kaybeden yakınlar tazminat davası açabilir. Dış etkenlerin ispatı halinde sigorta şirketi sorumlu olabilir. Sürücü tam kusurlu kabul edildiği için değer kaybı ödenmez. Ancak dış nedenlerin etkisi ispatlanırsa kasko veya sigorta kapsamında talep edilebilir.
Tek Taraflı Kazada İlk Yapılacaklar
Adım
Başlık
Açıklama
1
Kolluk Daveti
Tek taraflı trafik kazası meydana geldiğinde yapılması gereken ilk adım, polis veya jandarma ekiplerine haber vermektir.
Olay yerine gelen ekipler hem kazanın güvenliğini sağlar hem de resmi tutanak düzenler.
Bu rapor, ilerleyen sigorta ve mahkeme süreçlerinde en güçlü delil olarak kabul edilir.
2
Güvenli Konum
Araç, trafik akışını engellemeyecek ve yeni kazalara yol açmayacak şekilde güvenli bir yere alınmalıdır.
Eğer araç çalışamaz durumdaysa reflektör kullanılmalı ve dörtlü ikaz lambaları yakılmalıdır.
Güvenlik önlemleri alınmadan yapılan işlemler hem sürücü hem de çevredekiler açısından risk oluşturur.
3
Tutanak Düzenleme
“Tek taraflı trafik kazası tespit tutanağı” eksiksiz şekilde doldurulmalıdır.
Kazanın saati, yeri, oluş biçimi ve varsa yaralanma durumu açıkça yazılmalı; “Aslı gibidir” şerhi düşülmelidir.
Islak imzalar mutlaka alınmalı ve belgede hiçbir boşluk bırakılmamalıdır.
4
Belgelerin Hazırlanması
Alkol raporu, olay yeri fotoğrafları, sürücü belgesi, araç ruhsatı ve trafik poliçesi fotokopileri dosyaya eklenmelidir.
Bu belgeler, tazminat veya sigorta süreçlerinde kazanın niteliğini kanıtlayan en önemli evraklardır.
1) Kolluk Daveti
2) Güvenli Konum
3) Tutanak Düzenleme
4) Belgelerin Hazırlanması
Tek Taraflı Trafik Kazasında Cezai Sorumluluk, Sigorta ve Tazminat
Başlık
Açıklama
Cezai Sorumluluk ve Kusur Değerlendirmesi
Yalnızca maddi hasar varsa ve sürücü alkol veya uyuşturucu etkisinde değilse genelde cezai sorumluluk doğmaz.
Ancak alkollü, uyuşturucu etkisinde veya bakımsız araçla sürüş gibi hallerde
trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu gündeme gelir.
Yaralanma durumunda taksirle yaralama, ölüm halinde ise taksirle ölüme sebebiyet verme suçu uygulanabilir.
Zorunlu Trafik Sigortası
Zorunlu trafik sigortası yalnızca üçüncü kişilerin zararlarını karşılar.
Kaza yapan sürücü veya işleten, kendi kusurundan ötürü sigortadan tazminat talep edemez.
Ancak araçta bulunan yolcular veya araç dışındaki zarar gören kişiler, hem sigorta şirketine hem de sürücüye karşı tazminat davası açabilir.
Kasko Sigortası
Kasko sigortası, tek taraflı kazalarda aracın hasarını karşılayabilir.
Fakat sürücü alkollü, uyuşturucu etkisinde veya ihmalli davranış içindeyse ödeme yapılmaz.
Ayrıca bakım eksikliği, kasıtlı zarar veya doğal afet gibi olağanüstü durumlar da kapsam dışındadır.
Yaralanmalı Kaza
Yaralanan kişi maddi tazminat (iş gücü kaybı, tedavi giderleri) ve manevi tazminat talep edebilir.
Dava açma süresi kural olarak 2 yıldır; ancak suç unsuru mevcutsa
ceza zamanaşımı (yaralanmada 8 yıl) süreleri de dikkate alınır.
Ölümlü Kaza
Yolcu ölürse yakınları hem maddi hem manevi tazminat isteyebilir.
Sürücü ölürse tarihsel olarak tartışmalı olmakla birlikte, destekten yoksun kalan yakınlar bazı koşullarda
destekten yoksun kalma tazminatı talep edebilir.
Destekten Yoksun Kalma Tazminatı
Ölen kişinin ekonomik desteğini kaybeden yakınların açtığı tazminat davasıdır.
Tek taraflı kazada dış etkenler (örneğin yol kusuru, teknik arıza) ispatlanırsa
sigorta şirketi sorumlu tutulabilir.
Sürücü tam kusurlu olsa dahi, bazı durumlarda yakınların talep hakkı korunabilir.
Değer Kaybı
Tek taraflı kazalarda sürücü genellikle tam kusurlu kabul edildiği için değer kaybı tazmini yapılmaz.
Ancak kazanın sürücü dışındaki nedenlerle (örneğin yol bozukluğu, mekanik arıza) oluştuğu ispatlanırsa,
kasko veya sigorta kapsamında tazminat talebi mümkün olabilir.
Cezai Sorumluluk ve Kusur Değerlendirmesi
Zorunlu Trafik Sigortası
Kasko Sigortası
Yaralanmalı Kaza
Ölümlü Kaza
Destekten Yoksun Kalma Tazminatı
Değer Kaybı
Tek Taraflı Trafik Kazalarında Zamanaşımı Süreleri
Tek Taraflı Trafik Kazalarında Zamanaşımı Süreleri
Tek taraflı trafik kazalarına ilişkin dava ve tazminat süreçlerinde başvuruların belirli bir zaman dilimi içinde yapılması gerekir. Maddi hasarlı kazalarda daha kısa süreler geçerliyken, yaralanmalı ve ölümlü kazalarda ceza hukukundaki zamanaşımı esas alınır.
Tek Taraflı Trafik Kazalarında Zamanaşımı Süreleri
| Olay Türü | Süre | Açıklama |
|---|---|---|
| Maddi Hasarlı | 2 yıl | Fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren işlemeye başlar. |
| Yaralanmalı | 8 yıl | Ceza zamanaşımı hükümleri dikkate alınarak süre uzayabilir. |
| Ölümlü | 15 yıl | Hem ölü hem yaralı varsa en uzun süre olan 15 yıl uygulanır. |
Maddi Hasarlı
Süre: 2 yıl
Fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren işlemeye başlar.
Yaralanmalı
Süre: 8 yıl
Ceza zamanaşımı hükümleri dikkate alınarak süre uzayabilir.
Ölümlü
Süre: 15 yıl
Hem ölü hem yaralı varsa en uzun süre olan 15 yıl uygulanır.
Tek Taraflı Trafik Kazası TCK Maddeleri
Tek Taraflı Trafik Kazası TCK Maddeleri
Tek taraflı trafik kazası durumunda yalnızca maddi hasar varsa cezai sorumluluk yoktur. Ancak alkollü veya uyuşturucu etkisiyle araç kullanılmışsa TCK 179-180 uyarınca “trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu” oluşur.
Eğer araçtaki diğer kişiler yaralanmış veya ölmüşse TCK 89 (taksirle yaralama) veya TCK 85 (taksirle ölüme sebebiyet verme) uygulanır.
Tek Taraflı Kazada Sigorta Ödeme Yapar mı?
“Hiç kimse kendi kusurundan yararlanamaz” ilkesi gereği tek taraflı trafik kazası vakalarında sürücü veya işleten kendi lehine tazminat alamaz. Ancak araçtaki yolcular yaralanmışsa veya ölmüşse, onların yakınları sigorta tazminatı alabilir.
Trafik sigortası sadece üçüncü kişilere verilen zararları kapsar. Sürücünün kendi zararlarını karşılaması için kasko sigortası gereklidir.
2026 Zorunlu Trafik Sigortası Teminat Limitleri
2026 yılı itibarıyla araç başına maddi hasar teminatı 400.000 TL, kaza başına ise 800.000 TL olarak güncellenmiştir. Vefat ve sakatlanma hallerini kapsayan bedeni hasarlarda ise kişi başı teminat 3.600.000 TL, kaza başına tavan limit 18.000.000 TL olarak belirlenmiştir.
| Teminat Türü | Kişi/Araç Başına (TL) | Kaza Başına (TL) |
|---|---|---|
| Maddi Hasar | 400.000 TL | 800.000 TL |
| Sağlık Gideri | 3.600.000 TL | 18.000.000 TL |
| Sakatlanma ve Ölüm | 3.600.000 TL | 18.000.000 TL |
Tek Taraflı Trafik Kazalarında Sigorta Şirketinin Sorumluluğu
Tek Taraflı Trafik Kazalarında Sigorta Şirketinin Sorumluluğu
Tek taraflı trafik kazası sonucunda meydana gelen zararlarda, sigorta şirketinin sorumluluğu kazanın türüne ve zararın kimde oluştuğuna göre değişmektedir. Aşağıda, sigorta kapsamına ilişkin temel esaslar özetlenmiştir:
- Sigortalının bedensel zararları yalnızca ferdi kaza sigortası yaptırılmışsa karşılanır.
- Yolcu veya üçüncü kişilerin uğradığı zararlar, karşı aracın veya işletenin sigortası tarafından tazmin edilir.
Tek Taraflı Trafik Kazası Kanun Değişikliği
01.06.2015 tarihinde yapılan değişiklikle ölen sürücünün yakınlarının tazminat hakkı kaldırılmıştır. 26.04.2016 tarihli yasa ile bu değişiklik kalıcı hâle getirilmiştir. Ancak Yargıtay kararlarına göre, bazı durumlarda destekten yoksun kalanların tazminat hakkı korunmaktadır.
Alkollü Tek Taraflı Trafik Kazası
Alkollü araç kullanma sonucu meydana gelen kazalarda TCK 179-180 uyarınca trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu oluşur. Alkollü kazalarda kasko ödeme yapmaz.
Tek Taraflı Trafik Kazası Cezası
Alkollü Tek Taraflı Trafik Kazası Cezası
TCK 179/2-3 uyarınca aracı tehlikeli biçimde kullanan kişi 3 aydan 2 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Bilgilendirme Notu:
01.06.2015 tarihli değişiklikle, tek taraflı kazada ölen sürücünün yakınlarının trafik sigortasından tazminat alma hakkı kaldırılmıştır. 26.04.2016 tarihli 6704 sayılı Kanun ile bu genel şartlar yasaya dahil edilmiştir. 92/g maddesi, hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen taleplerini teminat dışı bırakmıştır. Anayasa Mahkemesi’nin 17.07.2020 tarihli kararı bu maddeyi iptal etmemiştir.
Tek Taraflı Trafik Kazası Destekten Yoksun Kalma Tazminatı
6098 sayılı TBK m.53/3 uyarınca ölenin desteğinden yoksun kalan kişiler zararlarını talep edebilir. Ancak kazaya kendi kusuruyla sebep olan kişinin yakınlarının tazminat hakkı tartışmalıdır.
Yargıtay HGK 2018/28 E., 2020/418 K. – 16.06.2020:
Davacının ölenin salt mirasçısı değil, destekten yoksun kalan üçüncü kişi sıfatıyla dava açtığı; destekten yoksunluk zararındaki kusurun davacıya yansıtılamayacağı, dolayısıyla sürücünün tam kusurlu olmasının desteğinden yoksun kalanları etkilemeyeceğine hükmedilmiştir.
2918 sayılı KTK ve ZMMS Genel Şartları gereğince, sigortacı işletenin üçüncü kişilere verdiği zararları teminat altına alır. Bu nedenle tam kusurlu sürücünün yakınları da üçüncü kişi sayılarak sigortacıdan tazminat talep edebilir.
Tek Taraflı Trafik Kazası Hakkında Sık Sorulan Sorular
Tek Taraflı Trafik Kazası Hakkında Sık Sorulan Sorular
Tek taraflı trafik kazasında yolcu tazminat alabilir mi?
Tek taraflı kazalarda araçtaki yolcular üçüncü kişi sayılır ve sigorta teminatı kapsamındadır. Yaralanan veya ölen yolcunun yakınları, sürücü kusurlu olsa dahi trafik sigortasından tazminat talep edebilir.
Tek taraflı ölümlü trafik kazasında tazminat alınır mı?
01.06.2015’ten sonraki kazalarda, sürücünün kendi ölümü halinde yakınları trafik sigortasından tazminat alamaz. Ancak araçtaki diğer kişilerin ölümü halinde, onların yakınları destekten yoksun kalma tazminatı talep edebilir.
Tek taraflı yaralanmalı trafik kazası hangi TCK maddesine girer?
Tek taraflı yaralanmalı trafik kazalarında sürücü kusurluysa TCK 89 uyarınca “taksirle yaralama” suçu oluşur. Alkollü veya tehlikeli araç kullanımı varsa ayrıca TCK 179 kapsamında cezai sorumluluk doğar.
Tek taraflı yaralanmalı trafik kazasında hangi kanun maddesi uygulanır?
Ceza yönünden TCK 89 ve 179, tazminat yönünden ise KTK 109 ve TBK 49-53 maddeleri uygulanır. Bu düzenlemeler hem kusurun hem de tazminat sorumluluğunun esaslarını belirler.
Tek taraflı trafik kazası cezası nedir?
Alkollü veya tehlikeli araç kullanımı tespit edilirse TCK 179 gereği 3 aydan 2 yıla kadar hapis cezası verilebilir. Ayrıca KTK 48/5 uyarınca para cezası ve ehliyete el koyma yaptırımı uygulanır.
Tek taraflı kazada sigorta ödeme yapar mı?
Trafik sigortası yalnızca üçüncü kişilerin zararlarını karşılar. Sürücünün kendi aracında meydana gelen hasar, ancak kasko poliçesi varsa karşılanır. Alkollü veya kusurlu kullanımda kasko da ödeme yapmayabilir.
Tek taraflı kazada tazminat alınır mı?
Tek taraflı trafik kazasında sürücü tamamen kusurluysa kendi adına tazminat talep edemez. Ancak araçtaki yolcular veya üçüncü kişiler zarar gördüyse, bu kişiler destekten yoksun kalma veya yaralanma tazminatı talep edebilirler.
Trafik kazasında vefat eden kişinin yakınlarına ödenen tazminat nedir?
Bu tazminat “destekten yoksun kalma tazminatı”dır. Ölen kişi yaşarken maddi veya manevi destek sağladığı kişilerin bu desteği kaybetmesi nedeniyle sigorta şirketinden veya kusurlu taraftan talep edilebilir.
Tek Taraflı Trafik kazası ölüm tazminatı 2026 yılında ne kadar?
2026 yılı itibarıyla zorunlu trafik sigortası teminat limiti kişi başı 3.600.000 TL, kaza başı 18.000.000 TL’dir. Bu limit, sigorta şirketinin sorumluluk sınırını gösterir; mahkemelerce belirlenen tazminat miktarı daha yüksek olabilir.
Tek taraflı kazada manevi tazminatın miktarı nasıl belirlenir?
Manevi tazminatın miktarı, olayın ağırlığı, tarafların kusur durumu ve mahkemenin takdirine göre belirlenir. Her somut olay için farklılık gösterebilir; belirli bir formül yoktur.
Kazada %100 kusurlu olunca ne olur?
Sürücü %100 kusurluysa kendi adına tazminat alamaz. Ancak araçtaki yolcular, yakınları veya üçüncü kişiler yine de sigorta üzerinden tazminat talep edebilir.