Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tutanağı Nasıl Doldurulur? Kazaya karışan sürücülerin polis çağırmadan kendi aralarında doldurduğu bu resmi belge, sigorta işlemlerinin temelini oluşturur. Doğru doldurma adımları: güvenliği sağlayın, fotoğraf çekin, araçları kenara alın, sürücü/araç/sigorta bilgilerini yazın, kaza krokisini çizin, ilk darbe noktasını işaretleyin, açıklama yazın ve mutlaka iki nüsha imzalayın. En sık yapılan yanlışlar: imza eksikliği, hatalı kroki, kusurlu ifade kullanma, fotoğraf çekmemek, bilgi eksikliği ve tutanağı okumadan imzalamak. Tutanak 5 iş günü içinde sigorta şirketine teslim edilmelidir.
Maddi hasarlı trafik kazası tutanağı, iki veya daha fazla aracın karıştığı ve yalnızca maddi hasar oluşan kazalarda, sürücülerin kendi aralarında anlaşarak doldurdukları resmi belgedir. Bu tutanak, sigorta şirketlerinin kusur oranını belirlemesinde ve tazminat ödemelerinde temel referans olarak kullanılır. Tutanağın yanlış veya eksik doldurulması, kusursuz tarafın kusurlu gösterilmesine ve ciddi maddi hak kaybına yol açar.
Bu rehberde, maddi hasarlı trafik kazası tutanağının nasıl doldurulacağı adım adım anlatılmakta; en sık yapılan 10 yanlış, tutanak doldurulamayacak durumlar, tutanakta bulunması gereken bilgiler ve sigorta işlem süreleri detaylı olarak ele alınmaktadır.
Neden Bu Rehber Önemlidir? Bu içerik, trafik hukuku, kusur değerlendirmesi ve adli trafik uzmanlığı alanında 13 yıllık deneyime sahip Av. Cuma Ali Koç tarafından, Karayolları Trafik Kanunu, SBM mevzuatı ve 2026 güncel uygulamalar çerçevesinde hazırlanmıştır. Tutanaktaki küçük bir hata yüzbinlerce liralık hak kaybına yol açabilir.
Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tutanağı Nasıl Doldurulur? (Adım Adım)
| Adım | Yapılacak İşlem | Dikkat Edilecek Husus |
|---|---|---|
| 1. Güvenliği sağlayın | Dörtlü flaşörleri yakın, reflektör/üçgen koyun | Araçları hareket ettirmeden önce fotoğraf çekin |
| 2. Fotoğraf çekin | Araçların konumu, hasar bölgeleri, fren izleri, plakalar, yol işaretleri | Farklı açılardan en az 8-10 fotoğraf |
| 3. Araçları kenara alın | Trafiği engelliyorsa emniyet şeridine veya yol kenarına çekin | Fotoğraflar çekildikten sonra |
| 4. Kaza bilgilerini doldurun | Tarih, saat, ilçe, cadde/sokak, açık adres | Net ve doğru adres yazın (köşe, kavşak vb.) |
| 5. Sürücü bilgilerini yazın | Ad-soyad, TC kimlik no, ehliyet sınıfı ve numarası, telefon, adres | Her iki sürücü için eksiksiz doldurulmalı |
| 6. Araç bilgilerini yazın | Plaka, marka, model, şasi numarası, kullanım şekli | Ruhsattan kontrol edin |
| 7. Sigorta bilgilerini yazın | Sigorta şirketi adı, poliçe numarası, başlangıç/bitiş tarihi, acente numarası | Poliçeden veya e-Devletten doğrulayın |
| 8. Kaza krokisini çizin | Araçların yönleri, sokak isimleri, trafik işaretleri, çarpma noktası | Basit ama doğru; ok işaretleriyle yön gösterin |
| 9. İlk darbe noktasını işaretleyin | Tutanaktaki araç şekli üzerinde ilk temas noktasını belirtin | Kusur tespitinde kritik önem taşır |
| 10. Açıklama yazın | Her sürücü kazayı kendi bakış açısıyla kısa ve net yazsın | Peşin hükümlü ifadeler kullanmayın |
| 11. Tanık bilgilerini ekleyin | Görgü tanıklarının ad-soyad ve telefon numarası | Tanık varsa mutlaka ekleyin |
| 12. İmzalayın | Her iki sürücü ıslak imza ile imzalasın, iki nüsha düzenlenmeli | Imzasız tutanak geçersizdir |
Kritik Uyarı: Tutanak üzerinde silinti, kazıntı veya değişiklik yapmayın. Yanlış doldurulan tutanak yeniden düzenlenmeli, üzeri çizilip düzeltilmemelidir. Gerçeğe aykırı tutanak düzenleme, evrakta sahtecilik suçunu oluşturabilir ve cezai yaptırım doğurur.
En Sık Yapılan 10 Yanlış
Kaza tespit tutanağı doldurulurken en sık yapılan yanlışlar ve hak kaybına yol açan sonuçları:
| Yanlış | Açıklama | Sonuç |
|---|---|---|
| İmza eksikliği | Taraflardan birinin tutanağı imzalamaması | Tutanak geçersiz sayılır |
| Hatalı kroki çizimi | Araçların yönlerinin veya konumlarının yanlış gösterilmesi | Kusur oranı tamamen değişir |
| Kusurlu ifadeler kullanmak | “Ben suçluyum”, “Fren tutmadı” gibi sorumluluk üstlenen ifadeler | Sigorta şirketinin kararını doğrudan etkiler |
| Fotoğraf çekmemek | Kaza yeri ve hasarların belgelenmemesi | Delil yetersizliği, itiraz şansı düşer |
| Poliçe/kişisel bilgi eksikliği | Sigorta, ehliyet veya plaka bilgilerinin yanlış/eksik yazılması | Sigorta işlemleri gecikir veya reddedilir |
| Tek nüsha düzenleme | Sadece bir nüsha doldurup karşı tarafa vermemek | Sürec takibi imkansızlaşır |
| Yanlış beyan yazma | Kaza anını taraflı veya gerçeğe aykırı anlatma | Kusursuz taraf kusurlu gösterilir |
| Tanık bilgisi almamak | Görgü tanıklarının iletişim bilgilerini kaydettirmemek | Mahkemede ispat güçleşir |
| Tutanağı okumadan imzalamak | Karşı tarafın yazdıklarını kontrol etmemek | Aleyhinize ifadeleri kabul etmiş olursunuz |
| Tutanak üzerinde silinti/kazıntı | Doldurulmuş bilgilerin üzeri çizilip değiştirilmesi | Evrakta sahteciliğe girebilir, cezai yaptırım riski |
Tutanak Ne Zaman Doldurulamaz? (Polis Çağrılması Gereken Durumlar)
Aşağıdaki durumlarda sürücülerin kendi aralarında tutanak tutması geçersizdir ve mutlaka polis (155) veya jandarma (156) aranmalıdır:
| Durum | Neden Tutanak Doldurulamaz? |
|---|---|
| Yaralanma veya ölüm var | Adli sürec gerekir, polis/jandarma tutanak tutar |
| Alkol veya uyuşturucu şüphesi | Alkol testi zorunlu, polis tutanağı şart |
| Ehliyetsiz veya yetersiz ehliyetli sürücü | Cezai işlem gerekir |
| Sürücü 18 yaşın altında | Ehliyet yokluğu, polis çağrılmalı |
| Trafik sigortası yok | Sigortasız araç özel işlem gerektirir |
| Kamu kurumuna ait araç | Resmi tespit zorunlu |
| Kamu malına veya üçüncü kişi malına zarar | Polis/jandarma tutanağı şart |
| Akıl sağlığı şüphesi | Sürücünün ifade verme ehliyeti sorgulanır |
| Taraflar anlaşamıyor | Kimin kusurlu olduğu konusunda uyuşmazlık |
Tutanakta Bulunması Gereken Bilgiler
Tutanakta Bulunması Gereken Bilgiler
| Tutanakta Olması Gereken Bilgi | Kaynak |
|---|---|
| Sürücü bilgileri: Ad-soyad, TC, ehliyet sınıfı/no, telefon, adres | Ehliyet ve kimlikten |
| Araç bilgileri: Plaka, marka, model, şasi no, kullanım şekli | Ruhsattan |
| Sigorta bilgileri: Şirket adı, poliçe no, başlangıç/bitiş tarihi | Poliçe veya e-Devletten |
| Kaza yeri: Il, ilçe, cadde/sokak, açık adres, tarih ve saat | Olay yerinden |
| Kaza krokisi: Araç yönleri, sokak isimleri, trafik işaretleri, çarpma noktası | Olay yeri gözlemine göre |
| Ilk darbe noktası: Tutanaktaki araç şekli üzerinde işaretleme | Hasar bölgesi incelenerek |
| Açıklama: Her sürücünün kaza anlatımı | Kısa, net, tarafsız ifadelerle |
| Tanık bilgileri: Ad-soyad, telefon | Görgü tanıklarından |
| İmza: Her iki sürücünün ıslak imzası, iki nüsha | Mutlaka kontrol edin |
Tutanak Sonrası Sigorta İşlem Süreleri
Tutanak doldurulduktan sonra izlenmesi gereken süreler ve başvuru yerleri:
| İşlem | Süre | Başvuru Yeri |
|---|---|---|
| Tutanağı sigorta şirketine teslim | 5 iş günü içinde | Kendi sigorta şirketinize |
| Sigorta şirketi kusur değerlendirmesi | 3 iş günü (SBM’ye iletme) | Otomatik sürec |
| Kusur oranına itiraz | 5 iş günü | SBM web sitesinden online |
| SBM Tutanak Değerlendirme Komisyonu | 5 iş günü (bir defaya mahsus) | SBM üzerinden |
| Sulh Ceza Hakimliğine itiraz (polis tutanağı) | 15 gün | Tutanağın düzenlendiği yer Sulh Ceza |
| Sigorta Tahkim Komisyonu | 15 gün bekleme sonrası | sigortatahkim.org |
| E-Devletten kaza sorgulama | Kusur belirlendikten sonra | turkiye.gov.tr |
Önemli Süreler: Tutanak, kazadan sonra en geç 5 iş günü içinde sigorta şirketine teslim edilmelidir. Kusur oranına itiraz için 5 iş günü, polis tutanağına itiraz için 15 gün süreniz vardır. Bu süreler kaçırılırsa kusur oranı kesinleşir.
Sık Sorulan Sorular
Maddi hasarlı kaza tutanağı nedir?
Maddi hasarlı trafik kazası tutanağı, iki veya daha fazla aracın karıştığı ve yalnızca maddi hasar oluşan kazalarda, sürücülerin polis çağırmadan kendi aralarında doldurdukları resmi belgedir. Sigorta şirketlerinin kusur oranını belirlemesinde temel referanstır.
Tutanağı nereden temin edebilirim?
SBM (Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi) web sitesinden boş tutanak indirilebilir. Ayrıca sigorta şirketlerinden ve acentelerden de temin edilebilir. Araçta her zaman boş bir tutanak bulundurmanız tavsiye edilir.
Tutanak doldurmayı bilmiyorum ne yapmalıyım?
Eğer tutanak doldurmaktan emin değilseniz veya karşı tarafla anlaşamıyorsanız polis veya jandarma çağırarak resmi tutanak tutturabilirsiniz. Polis tutanağı her durumda geçerlidir.
İmzasız tutanak geçerli mi?
Hayır. Her iki sürücünün de ıslak imzası olmayan tutanaklar geçersiz sayılır. Tutanak mutlaka iki nüsha düzenlenmeli ve her iki taraf imzalamalıdır.
Tutanakta “Ben suçluyum” yazsam ne olur?
Bu tür peşin hükümlü ifadeler sigorta şirketinin kararını doğrudan etkiler. Kusur değerlendirmesinde aleyhinize kullanılır. Açıklama bölümünde sadece kazanın oluş şeklini tarafsız ve kısa anlatın, sorumluluk üstlenen ifadeler kullanmayın.
Tutanağı sigorta şirketine ne zaman teslim etmeliyim?
Kaza tespit tutanağı ve fotoğraflar, kazadan sonra en geç 5 iş günü içinde sigorta şirketine teslim edilmelidir. Geç teslim hak kaybına neden olabilir.
Kusur oranına itiraz edebilir miyim?
Evet. Sigorta şirketinin kusur değerlendirmesine 5 iş günü içinde SBM üzerinden itiraz edilebilir. Polis tutanağına 15 gün içinde Sulh Ceza Hakimliğine başvurulur. Sonuç alınamazsa Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurulabilir.
Tutanakta hata yaptım düzeltebilir miyim?
Tutanak üzerinde silinti veya kazıntı yapmamalısınız. Hata varsa yeni bir tutanak düzenlenmeli veya hatanın altına not düşülerek her iki tarafça parafe edilmelidir. Aksi halde evrakta sahtecilik riski oluşur.
Karşı taraf tutanak imzalamayı reddederse?
Hemen polis veya jandarma çağırın. Resmi tutanak tutturun. Karşı tarafın plaka, ehliyet ve sigorta bilgilerini fotoğraflayın.
Kaza sonrası avukata danışmalı mıyım?
Özellikle yüksek hasarlı kazalarda, kusur uyuşmazlıklarında ve tutanak hataları olduğunu düşündüğünüzde uzman trafik hukuku avukatına danışmanız tavsiye edilir. Hatalı bir itiraz dilekçesi haklıyken haksız duruma düşmenize neden olabilir.
Av. Cuma Ali Koç
Arabulucu | Aktüerya Hesaplama Uzmanı (iş kazası tazminat hesaplama, trafik kazası tazminat hesaplama, araç değer kaybı hesaplama) | Sigorta Hukuku Uzmanı | Trafik Kazası Hukuku, Kusur Değerlendirmesi, Adli Trafik Uzmanlığı ve İş Hukuku alanında 13 yıllık deneyim. Bu makale, Av. Cuma Ali Koç tarafından hukuki doğruluk açısından denetlenmiştir.
Arabulucu | Aktüerya Hesaplama Uzmanı (iş kazası tazminat hesaplama, trafik kazası tazminat hesaplama, araç değer kaybı hesaplama) | Sigorta Hukuku Uzmanı | Trafik Kazası Hukuku, Kusur Değerlendirmesi, Adli Trafik Uzmanlığı ve İş Hukuku alanında 13 yıllık deneyim. Bu makale, Av. Cuma Ali Koç tarafından hukuki doğruluk açısından denetlenmiştir.
Hukuki Uyarı: Bu içerik, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, SBM mevzuatı ve güncel uygulama çerçevesinde genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Hukuki danışmanlık yerine geçmez; somut durumunuz için mutlaka uzman bir avukata danışınız.