Trafik Sigortası Nedir?
Trafik sigortası, karayolu trafiğinde meydana gelen kazalarda karşı tarafta oluşan zararların giderilmesini sağlayan zorunlu mali sorumluluk teminatıdır. Trafik sigortasının amacı, kazada gerçekleşen maddi ve bedensel kayıpların azaltılması ve zarar gören kişilerin haklarının koruma altına alınmasıdır. Aracın trafiğe çıkması için zorunlu trafik sigortasının hukuki dayanağı “Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmelik” hükümleridir. Zorunlu mali mesuliyet sigortası olarak da bilinen düzenleme her yıl güncellenen limitler çerçevesinde yenilenir ve sigortalının sorumluluğunun kapsamı takip edilerek yürütülür.
Trafik Sigortasının Karşıladığı Hasarlar Nelerdir?
Trafik sigortası kapsamında karşılanan hasarlar arasında maddi zarar, tedavi giderleri, kalıcı sakatlık ve ölüm nedeniyle ortaya çıkan giderlerin teminat altına alınması yer almaktadır. Teminatların kapsamı zorunlu unsurlardan oluşsa da isteğe bağlı ek teminatlarla genişletme yapılabilir ve ihtiyari mali mesuliyet uygulaması da bu kapsamda poliçeye dahil edilir.
- Maddi Zararlar: Kazada karşı tarafın aracında gerçekleşen hasarların giderilmesi trafik sigortası teminatı kapsamındadır ve kusurlu sürücü yönünden mali güvence sağlar. Kazaya birden fazla aracın karıştığı durumlarda ise kusur oranı esas alınarak her araca teminat ödemesi gerçekleştirilir.
- Sağlık Giderleri: Kazada karşı tarafta yer alan araç içindeki yaralıların hastane, tedavi ve ilaç giderlerinin karşılanması da teminat kapsamındadır. Teminat tutarının belirlenmesinde poliçe limitleri ile araç içinde bulunan kişi sayısı da esas alınmaktadır.
- Sakatlanma ve Ölüm: Trafik kazasında karşı tarafta yer alan kişilerin iş göremez duruma gelmesi halinde poliçe limitleri dahilinde sakatlık tazminatı ödenmesi de mümkündür. Ölüm halinde ise cenaze giderleri ile manevi tazminat ödemeleri de trafik sigortası teminatı kapsamında karşılanır.
Kazazedenin Trafik Sigortasındaki Hakları Nelerdir?
Kazazedenin trafik sigortası kapsamındaki hakları arasında tedavi ve hastane giderlerinin tazmini, kalıcı sakatlık durumunda tazminat talebi ve ölüm halinde destekten yoksun kalma tazminatı talep etme hakkı yer alır. Hakların kapsamı, kazadaki kusur oranı ile poliçe limitleri esas alınarak belirlenir ve kazazede tazminat tutarının yetersiz kaldığını düşündüğünde yargı yoluna başvurma hakkına sahiptir. Göz atın: Trafik Kazalarında Hangi Tazminatlar Talep Edilebilir?
Maddi Zararlar İçin Kazazedenin Talep Hakları
Maddi tazminat, kişinin mal varlığında gerçekleşen azalmanın giderilmesi amacıyla uygulanan tazminat türüdür. Malvarlığında gerçekleşen eksilme yalnızca eşya zararlarıyla sınırlı değildir; objektif olarak hesaplanabilen nitelikte bedensel zararlar da maddi tazminat kapsamında değerlendirilir. Trafik kazasında yaralanan kişinin çalışma gücündeki azalma da maddi tazminat talebine konu edilerek giderilmesi gereken zarar kalemleri arasında yer alır. Ülke genelinde ortaya çıkan trafik kazalarının önemli kısmı maddi hasarlı kazalardan oluşur. Maddi hasarlı kaza sonucunda araçta gerçekleşen hasarın giderilmesi, araç mahrumiyetinden kaynaklanan kayıpların karşılanması, araç değer kaybının tazmini, kaza neticesinde zarar gören taşınır veya taşınmaz mallardaki hasarların giderilmesi ve ticari araçlarda ortaya çıkan kazanç kayıplarının tazmini maddi tazminat talepleri arasında yer almaktadır.
Bedensel Zararlar ve Tedavi Giderleri İçin Talep Süreci
Trafik kazası sonucunda yaralanan kazazedeler, tedavi giderleri ile tüm bedensel zararlarının trafik sigortası kapsamında karşılanmasını talep etme hakkına sahiptir. Bedensel zarar kavramı, kazazedenin yaralanması nedeniyle ortaya çıkan tüm sağlık giderlerini, kazanç kayıplarını ve çalışma gücünde gerçekleşen geçici ya da kalıcı kayıplardan kaynaklanan maddi zararları kapsar. Göz atın: Yaralanmalı Trafik Kazası Tazminat Davası Öte yandan Türkiye’de zorunlu trafik sigortası, kaza sonrası acil sağlık hizmetlerinin kesintisiz yürütülmesini sağlamak amacıyla tedavi giderlerini poliçe limitine kadar güvence altına alır. Kazazede, kaza nedeniyle hastanede gerçekleştirilen tedavi süreçleri, ameliyat giderleri, ilaç giderleri ve rehabilitasyon giderlerini sigorta şirketinden tazmin etmek için talepte bulunur. Mevzuat uyarınca sigorta şirketi, kendisine ulaştırılan tedavi faturaları ve hastane raporları gibi belgeleri aldıktan sonra sekiz iş günü içinde bu giderleri karşılamakla yükümlüdür. Bedensel zararların tazmini için yürütülen süreçte kazazedenin takip etmesi gereken bazı temel adımlar bulunmaktadır. Örneğin kaza sonrasında trafik kazası tespit tutanağı ile sağlık raporlarının eksiksiz şekilde düzenlenmesi gerekir. Ardından kazazede ya da vekili, karşı tarafın sigorta şirketine yazılı tazminat talebi ile başvuru yapar. Başvuruda kaza tutanağı, hastane raporları, tedavi faturaları, reçeteler ve tüm destekleyici belgeler dosyaya eklenmelidir. Sigorta şirketi, yapılan başvuruya on beş gün içinde yazılı yanıt vermekle yükümlüdür. Sigorta şirketinin yanıt vermemesi ya da tatmin edici ödeme gerçekleştirmemesi durumunda kazazedenin uyuşmazlığı yargıya taşıma hakkı bulunur.
Sürekli Sakatlık Durumunda Sigorta Ödemesi
Trafik kazası sonucunda sakatlanan kişilerin, bu sakatlık nedeniyle çalışma gücünde ortaya çıkan kısmi ya da tam kayıp sebebiyle ekonomik geleceğinin zarar görmesi halinde, uğranılan maddi kayıplar kazaya sebebiyet veren kişi ya da ilgili kurumdan talep edilir. Zarar tazmini belirlenirken, sakatlanan kişinin yaşı, mesleği, mesleki nitelikleri ve öğrencilik durumu gibi özellikler değerlendirilir. Kişide kalıcı hastalık ya da sürekli sakatlık oluşmuşsa, bu durumun ekonomik geleceğe etkisi de dikkate alınır. Tüm bu veriler ışığında, zarar gören adına uygun bir tazminata hükmedilir.
Vefat Halinde Destekten Yoksun Kalma Tazminatı
Ölümlü trafik kazalarında kusurlu davranışları nedeniyle ölüme sebebiyet veren kişi, ölenin yakınlarının talebi üzerine cenaze giderlerini, ölümün hemen gerçekleşmediği durumlarda tedavi giderlerini, çalışma gücündeki azalma ya da kayıplardan doğan zararları ve destekten yoksun kalan kişilerin uğradığı maddi kayıpları tazmin etmekle yükümlüdür. Trafik kazasında ölüm olayının kaza yerinde gerçekleşmesi halinde tedavi giderleri ile çalışma gücündeki azalma ya da kayıplardan doğan zarar kalemleri tazminat talebine konu edilmez. Ancak kazazedenin olay yerinde yaşamını yitirmemesi, hastaneye kaldırılması, tedavi altında kalması ve tedavi sürecinde vefat etmesi halinde, ölüm gerçekleşene kadar yapılan tedavi giderleri ile çalışma gücü kayıplarından doğan zararlar karşı taraftan talep edilir. Destekten yoksun kalan kişiler sadece eş ve çocuklardan ibaret değildir. Ölenin sağlığında düzenli şekilde destekte bulunduğunu kanıtlayan tüm yakınları destekten yoksun kalma tazminatı talep etme hakkına sahiptir. Destekten yoksun kalma tazminatının hesaplanmasında ölenin kusur durumu, tazminat yükümlüsünün kusur durumu, ölenin mesleği, meslekteki konumu, kariyer seviyesi, yaşı, refah düzeyi, yaptığı iş, ölüm tarihindeki geliri, sağladığı destek miktarı ve gelecekte sağlayacağı destek miktarı gibi belirleyici unsurlar değerlendirilir.
Araç Değer Kaybı Talebi Nasıl Yapılır?
Araç değer kaybı, aracın kaza öncesindeki piyasa değeri ile kaza sonrasında ortaya çıkan değeri arasındaki farkı ifade eden tazminat niteliğindedir. Kaza nedeniyle onarım yapılmış olsa da ikinci el piyasasında aracın daha düşük değerle işlem görmesi değer kaybı kapsamında değerlendirilir. Dolayısıyla araç değer kaybı talebi, kazada kusurlu olan tarafın zorunlu trafik sigortası üzerinden karşılanması gereken haktır. Araç değer kaybı talebi her kaza sonrası kendiliğinden doğan hak niteliği taşımaz. Talebin geçerliliği için mevzuatta yer alan belirli şartların karşılanması zorunludur. Aşağıdaki koşullar sağlandığında araç sahibi değer kaybı tazminatı için başvuru yapabilmektedir:
- Kaza tarihinden itibaren iki yıl geçmemiş olmalıdır.
- Kaza çift taraflı gerçekleşmiş olmalı ve kaza tespit tutanağı düzenlenmiş olmalıdır.
- Araçta gerçekleşen hasarın onarılabilir nitelikte olması ve onarım işlemlerinin tamamlanmış olması gerekir.
- Değer kaybı talep eden tarafın kusur oranı tam kusur seviyesinde olmamalıdır. Tam kusur halinde değer kaybı hakkı doğmaz.
- Araç yaşının otuz altı ay sınırını aşmaması gerekir. Daha eski araçlar için değer kaybı hesabı yapılmaz.
- Onarılan parçaların daha önce gerçekleşen kaza nedeniyle hasar görüp tamir edilmemiş olması gerekir.
Söz konusu koşullar karşılandığında araç sahibi araç değer kaybı talebini doğrudan kusurlu aracın sigorta şirketine yöneltir. Başvurunun geçerlilik kazanması için yazılı şekilde yapılması ve ek belgelerin eksiksiz sunulması gerekir. Başvuru sürecinde uyulması gereken temel hususlar ise aşağıdaki şekildedir:
- Başvurunun posta, iadeli taahhütlü gönderi veya elektronik posta yoluyla gerçekleştirilmesi gerekir.
- Başvuru dilekçesine kaza tutanağı, eksper raporu, ruhsat bilgileri ve poliçe bilgileri gibi belgelerin eklenmesi zorunludur.
- Başvuruda tazminatın aktarılacağı banka bilgileri ile hesap bilgileri açık şekilde belirtilmelidir.
Sigorta şirketi başvuruya ilişkin değerlendirmesini tamamladıktan sonra en geç on beş gün içinde kararını açıklamakla yükümlüdür. Başvuru olumsuz sonuçlandığında ya da sigorta şirketi süresinde yanıt vermediğinde hak sahibi dava açma veya tahkim başvurusu yapma hakkına sahiptir.
Trafik Sigortasının Ödeme Yapmadığı Durumlar

Trafik Sigortasının Ödeme Yapmadığı Durumlar
Trafik sigortasının ödeme yükümlülüğünün bulunmadığı haller mevzuatta açık şekilde belirlenmiştir. Trafik sigortası kapsamında yer almayan zarar türleri aşağıdaki şekildedir:
- Sigortalanan aracın trafikte kullanılmadığı durumlarda meydana gelen zararlar kapsam dışındadır. Araç seyir halinde değilse sigorta güvencesi uygulanmaz.
- Sigortalı araç sahibi kazaya neden olmuşsa ve kusurlu bulunmuşsa kendi aracında gerçekleşen zararlar trafik sigortası kapsamında yer almaz. Sigortalının ailesi aynı araçta bulunsa dahi maddi ya da manevi tazminat talepleri sigorta teminatı içinde değerlendirilmez.
- Kazaya karışan araçla bağlantılı gelir kaybı, kar kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti gibi dolaylı nitelikteki zararlar trafik sigortası teminatı dışında kalır.
- Zarar görenlerin yanlarında taşıdığı bagaj ve eşyalar haricinde römorklarda taşınan malların uğradığı zararlar sigorta kapsamında değerlendirilmez.
- Trafik sigortası manevi tazminat taleplerine teminat sağlamaz ve manevi tazminat davalarından doğan talepleri karşılamaz.
- Akaryakıt haricindeki patlayıcı ya da parlayıcı maddelerin taşınması sonucunda ortaya çıkan maddi zararlar sigorta kapsamına dahil edilmez.
- Çalınan ya da gasp edilen araçların neden olduğu trafik kazalarında araç sahibi ile sigorta şirketi sorumluluk taşımaz ve trafik sigortası ödeme yapmaz.
- Alım satım, bakım, onarım ve benzeri işlemler amacıyla serviste bulunan araçların neden olduğu zararlar trafik sigortasının kapsamı içinde yer almaz. Servise bırakılan aracın kaza yapması halinde ortaya çıkan zararların tamamı aracı teslim alan servisin sorumluluğundadır.
- Kazaya karışan araçların aynı kişiye ait olması halinde üçüncü kişi bulunmadığı için trafik sigortası teminatı işletilmez ve tazminat ödemesi yapılmaz.
- Terör eylemlerinde kullanılan araçların kaza yapması durumunda trafik sigortası masrafları karşılamaz.
- Hız yarışlarına katılan ya da yarış güzergâhında antrenman yapan araçların karıştığı kazalarda ortaya çıkan hasarlar trafik sigortası teminatı dışında kalır. Yarışlara refakat eden veya gösterilerde kullanılan araçlar açısından da aynı uygulama geçerlidir.
Kaza Sonrası Sigorta Şirketine Başvuru Şartları ve Gerekli Belgeler
Sigorta şirketine başvuru sürecinde talep edilen belgeler, kazanın niteliğine ve ortaya çıkan zarar türüne göre değişiklik gösterir. Meydana gelen zarar türüne göre başvuru sırasında gerekli olan belgeler aşağıdaki şekilde sınıflandırılır:
Bedensel Zararın Meydana Geldiği Trafik Kazalarında Sigorta Şirketine Başvuruda Gerekli Evraklar
Yaralamalı trafik kazası başvurusu için gerekli belgeler:
- Kaza tespit tutanağı ile trafik kazası bilirkişi raporu
- Hastane raporu veya epikriz raporu, tedavi giderlerine ilişkin faturalar
- Kazaya ilişkin hasar fotoğrafları
- Trafik kazasına karışan diğer araçların ruhsatları ile sigorta poliçe örnekleri
- Başvuru sahibinin nüfus cüzdanı örneği
- Başvuru sahibi tüzel kişi olduğunda imza sirküleri ile yetkili kişinin nüfus cüzdanı örneği
- Başvuru sahibinin banka hesap bilgileri
- Taleplerin yer aldığı ve kazanın anlatıldığı başvuru dilekçesi
Ölümlü Trafik Kazası Sigorta Şirketine Başvuru İçin Gerekli Evraklar
- Kaza tespit tutanağı ile trafik kazası bilirkişi raporu
- Trafik kazasına karışan diğer araçların ruhsatları ile sigorta poliçe örnekleri
- Hastane raporu veya epikriz raporu, tedavi giderlerine ilişkin faturalar
- Veraset ilamı veya mirasçılık belgesi
- Vefat eden kişiye ait vukuatlı nüfus kayıt örneği
- Vefat eden kişiye ait son üç aylık ücret belgesi
- Mirasçılara ait banka hesap bilgileri
- Mirasçıların taleplerinin yer aldığı ve kazanın anlatıldığı başvuru dilekçesi
Maddi Hasarın Meydana Geldiği Trafik Kazasında Sigorta Şirketine Başvuruda Gerekli Evraklar
- Maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağı veya Tramer Kaza Tespit Tutanağı (KTT)
- Başvuru sahibinin banka hesap bilgileri (IBAN, şube bilgisi dahil)
- Sigortalının ehliyet fotokopisi
- Zarar gören aracın ruhsat fotokopisi
- Zarar gören kişinin kimlik bilgileri veya vergi levhası
- Kaza fotoğrafları
- Poliçenin aslı veya fotokopisi ile poliçe prim makbuzu
- Araç dışı maddi zararlar söz konusu olduğunda hak sahipliğini gösteren resmi belge
- Alkol tespitini gösteren promil belgesi
- Kaza nedeniyle alınan ifadeler varsa ifade tutanakları veya görgü tespit tutanakları
Araçtaki Maddi Hasar ile Değer Kaybı İçin Başvuru Şartlarında Gerekli Evraklar
- Kaza tespit tutanağı ile varsa ifade tutanakları veya görgü tespit tutanakları
- Zarar gören araca ait ruhsat
- Kaza fotoğrafları
- Zarar gören kişinin değer kaybı talebine ilişkin beyanı
- Ekspertiz raporu mevcutsa ekspertiz raporu
- Başvuru sahibinin banka hesap bilgileri
Sigorta Şirketinin Ödeme Süresi ve İtiraz Hakkı
Trafik kazasından sonra sigorta şirketlerinin ödeme süreci, hasarın niteliğine ve kazanın türüne göre farklı sürelerde yürütülür. Mevzuatta ödemelerin aşağıda yer alan makul süreler içinde tamamlanması gerektiği belirtilmiştir.
- Maddi hasarlı kazalarda gerekli belgelerin sunulmasının ardından sigorta şirketi genellikle on beş gün içinde ödeme yapar.
- Yaralanmalı trafik kazalarında tedavi sürecinin tamamlanmasından sonra mağdur sağlık raporları ile belgeleri sunarak tazminat talebinde bulunur; iyileşme süreci nedeniyle ödeme süreci daha uzun zaman dilimine yayılır.
- Ölümlü kazalarda hak sahiplerinin başvurusu üzerine sigorta şirketi en geç kırk beş gün içinde ödeme yapma yükümlülüğü taşır.
Süreler, belgelerin eksiksiz şekilde iletilmesiyle işlemeye başlar. Belgelerde eksiklik bulunması ya da kusur oranına ilişkin uyuşmazlık yaşanması halinde ise süreç uzar. Bu nedenle kazadan sonra belgelerin hızlı şekilde toparlanması ve sigorta şirketine eksiksiz teslim edilmesi gerekir. Ek olarak kazadan sonra sigorta şirketi tarafından belirlenen kusur oranına veya tazminat tutarına itiraz etme hakkı bulunmaktadır. İtirazlar Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi’ne ya da ilgili sigorta şirketine yapılır ve ek bilgi sunularak işleme alınır. İtiraz sonrası Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuru yapılır. Tahkim sürecinde de sonuç alınamazsa mahkeme yoluna başvuru gerçekleştirilir. Sürecin etkin yürütülmesi açısından kamera kayıtları ile tanık beyanları gibi destekleyici belgeler ise oldukça önemlidir.
Sigorta Tahkim Komisyonuna Başvuru Süreci
5684 sayılı Sigortacılık Kanunu kapsamında kurulan Sigorta Tahkim Komisyonu, üye sigorta kuruluşları ile sigorta ettirenler veya sigortadan menfaat sağlayan kişiler arasında sigorta sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıkların bağımsız sigorta hakemleri tarafından adil, tarafsız ve hızlı şekilde çözülmesini sağlayan yapıdır. Tahkim sistemine üye sigorta kuruluşu ile uyuşmazlık yaşandığında ilk aşamada uyuşmazlığın çözümü için sigorta kuruluşuna başvuru yapılması zorunludur. Sigorta kuruluşunun gönderdiği nihai yanıt talebi karşılamazsa veya sigorta kuruluşu on beş iş günü içinde yazılı yanıt vermezse, kuruluşun gönderdiği yazı ile başvurunun yapıldığını kanıtlayan belgeler ve iddiayı destekleyen diğer belgelerle komisyona başvuru yapılır. Komisyonun başvuruyu incelemeye alabilmesi için Zorunlu Sigortalar dışında kalan tüm rizikolar açısından uyuşmazlık konusu olayın ilgili sigorta kuruluşunun üyelik tarihinden sonra gerçekleşmiş olması gerekir.
Zorunlu Sigortalar yönünden ise üyelik şartı aranmaksızın 18.04.2013 tarihinden sonra ortaya çıkan uyuşmazlıklar için komisyona başvuru yapılması mümkündür. Başvuru işlemi, komisyon sitesinde yer alan online başvuru menüsü üzerinden gerçekleştirilir ve verilen başvuru numarası üzerinden süreç takip edilir. Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmeliğin on altıncı maddesi uyarınca komisyona başvuruların başvuru formu ile yapılması zorunludur. Online başvuru sisteminde doldurulan form ile başvuru dilekçesi sisteme yüklenerek gönderilir. Mahkemeye intikal etmiş uyuşmazlıklar, Hukuk Muhakemeleri Kanunu gereğince tahkime taşınmış uyuşmazlıklar ve Tüketici Sorunları Hakem Heyeti tarafından incelenen uyuşmazlıklar hakkında yapılan başvurular komisyon tarafından değerlendirmeye alınmaz. Ayrıca online başvuru sırasında yönergelerin eksiksiz takip edilmesi ve talep edilen bilgi ile belgelerin eksiksiz eklenmesi zorunludur. Başvuru sırasında eklenmeyen belgelerin sonradan gönderilmesi gerektiğinde komisyon sitesinde yer alan “Online Belge Gönderimi” menüsü üzerinden başvuru numarası ile belge yüklemesi yapılır. Komisyonun e-posta adresine gönderilen bilgi ve belgeler başvuruya eklenmiş sayılmaz ve kabul edilmez.
Kaza Sonrası Kusurlu Taraftan Alınabilecek Haklar
Trafik kazasında kusurlu taraf yönünden talep edilebilecek haklar, kusur oranına ve kazanın niteliğine bağlı olarak değişir. Maddi hasarlı kazalarda araç hasarı ile araç değer kaybı, bedensel zararlarda tedavi giderleri ile iş gücü kaybı, ölümle sonuçlanan kazalarda destekten yoksun kalma tazminatı ile cenaze giderleri ve manevi tazminat talebi gündeme gelir. Tüm bu haklar öncelikle kusurlu tarafın zorunlu trafik sigortası kapsamında değerlendirilir. Poliçe limitinin yetersiz kaldığı durumlarda ise kusurlu kişi aleyhine talepte bulunulur. Sigorta korumasına dahil olmayan zarar kalemleri açısından ise Asliye Hukuk Mahkemesi’nde dava açılarak tazmin talebi ileri sürülmesi mümkündür.
Kazazedelerin Avukat Desteği Almasının Avantajları
Trafik kazasında avukat desteği alınması, hukuki sürecin eksiksiz yürütülmesini sağlar ve hak kaybının önüne geçer. Avukat, sigorta şirketleriyle gerçekleştirilen müzakereleri profesyonel şekilde yönetir, kusur oranının doğru şekilde tespit edilmesine katkı sağlar, maddi ve manevi tazminat kalemlerinin tam şekilde talep edilmesini mümkün kılar ve karmaşık yargısal süreçlerin etkin şekilde yürütülmesini sağlar. Dolayısıyla siz de Çözüm Avukatlık internet sitesi üzerinden bizimle iletişime geçerek davalarda profesyonel bir şekilde temsil edilebilirsiniz.




